Mister Motley heeft een boek gemaakt. Koop hier 'Dit is een vertaling'.

Image

De kunstenaar en zijn tatoeages - Jan Hoek

15-05-2015 Heske ten Cate

Geen kunst kopen
Het gebeurt me vaak dat ik in een galerie sta en plotseling word geconfronteerd met een bijzonder kunstwerk. Het gebeurt me veel minder vaak dat ik het kunstwerk ook graag wil bezitten, maar sinds kort vraag ik heel soms aan de galeriehouder wat het kunstwerk kost. Negen van de tien keer is het ver boven mijn budget, maar heel soms zou ik het kunnen betalen. En dan begint het dilemma, want ineens is er de mogelijkheid om het object te bezitten. 

Kunst kopen is belangrijk, belangrijker dan hele dure kleren, of een luxe vakantie naar Tenerife, als je het mij vraagt. Maar de keuze voor die mooie wollen dure gele jas is simpeler dan het even dure kunstwerk en dat zit hem in twee zaken: enerzijds voelt het bij een kunstwerk of je een levenslange verhouding aangaat en bij een jas niet. Zoals bij een echte relatie moeten er zoveel mogelijk aspecten aan kloppen. Je moet kunnen houden van de vorm, de thematiek, de expressie, het moet schuren, confronteren en liefkozen, om te voorkomen dat je er over een maar maanden niet vol afgrijzen naar kijkt. Anderzijds, net als bij echte relaties, is er de angst dat als je je verbindt, je spaargeld volledig spendeert aan dit kunstwerk, er iets voorbij komt dat nog veel specialer is. Met lege handen stap ik de galerie weer uit in de wetenschap dat de kunstwerken geen monogamie verwachten en ik van hen allemaal tegelijk mag houden. Het hebben van niets brengt grote vrijheid met zich mee.

De cowboy van Marlboro
Sinds een paar weken doe ik (weer) een verwoede poging om te stoppen met roken. Ik zou een essay kunnen schrijven over de verschrikkelijke dwanggedachten die in mijn hoofd huizen, maar de enige gedachtenkronkel die belangrijk is voor deze inleiding over kunstenaars en tatoeages, is dat ik zo vaak aan de cowboy van de Marlboro reclames moet denken als ik gestopt met roken ben. Ik was heel jong toen ik mijn eerste sigaret met een lucifer probeerde aan te steken. Ik droeg een spijkerbroek met lapjes erop genaaid en een bordeauxrood vest. De sigaretten had ik gevonden na het verjaardagsfeest van mijn moeder. Het was een koude grijze dag en we stonden in de bosjes. Op grote billboards op de weg naar school in Zeist waar geen klap gebeurde, stevende een cowboy met zijn witte hengst in vol galop de woestijn in; de zonsondergang doorklievend. Sigaret in de hand. Come to where the flavour is. Rebelleren en vrijheid, dat is wat ik in de bosjes in Zeist zocht toen ik de blauwe rook voor het eerst uitblies.
Nu moet ik steeds aan die cowboy denken, die soms voorbij galoppeert in mijn gedachten en mij vraagt waar mijn burgerlijke ongehoorzaamheid gebleven is. Alsof ik door te stoppen met roken mijn droom om te paard door de woestijn te trekken laat varen en toegeef aan een leven waarin ik braaf doe wat er van mij verwacht wordt. Dus om de cowboy de mond te snoeren dacht ik: misschien is het tijd voor een tatoeage. Dat is ook burgerlijk ongehoorzaam, soms verschrikkelijk mooi en voor altijd. 

Kunstenaars en hun tatoeages
Tientallen ideeën zette ik op kladpapier, maar ik kan, net als het kopen bij kunst, geen keuze maken uit angst dat een nog beter plan de revue passeert. En weer ervaar ik de vrijheid van het niet kiezen en een lichaam als een net nieuw gekocht schetsboek waarin het eerste kunstwerk nog getekend moet worden. Het bracht me wel op het idee om kunstenaars te vragen naar hun tatoeages. Als kunstenaar ga je immers bewuster om met concept en beeld en is die vlinder op je voet niet alleen maar ‘een mooi plaatje in het boek van de tattoowinkel’. Het lichaam is een concept waarmee je kunt experimenteren. De komende weken presenteer ik een miniserie Kunstenaars en hun tatoeages. De eerste kunstenaar is Jan Hoek die zijn lichaam schonk aan zeer bijzondere tatoeages. Jan Hoek is fotograaf, beeldend kunstenaar en schrijver, maar vooral een kunstenaar die zwerft over de wereld waarin hij bijzonder goed kan kijken naar de mensen die hij tegen komt. Neem een uurtje de tijd om zijn website te bewonderen. Op mijn vraag of Jan mij iets wilde vertellen over zijn tatoeages kreeg ik dit verhaal:

Het mislukte tatoeagemuseum

Rusland
Ik liep al wat langer met het idee rond. Tatoeëerders zijn van alle kunstenaars toch wel diegene die het minste eer van hun werk hebben. Zodra ze een nieuw werk gemaakt hebben, loopt dat gelijk samen met de nieuwe eigenaar de zaak uit en vanaf dat moment weet niemand meer dat zij het gemaakt hebben. Daarom dacht ik dat het een goed idee zou zijn om een soort tatoeagemuseum op mijn lichaam te beginnen, waar inktkunstenaars uit de hele wereld een zelfportret van hun eigen hoofd op gaan zetten. Aan de ene kant zie je dan gelijk wie de maker is, maar het geeft ook een overzicht van hoe tatoeëerders over de hele wereld zichzelf zien.

Toen ik voor een expositie in St. Petersburg in Rusland was leek me dat een goede plek om dit project te starten. Samen met mijn Russische assistente (niemand spreekt Engels) ging ik de stad in op zoek naar een geschikte tattoo-kunstenaar. Probleem was wel dat niemand mee wou doen. 'So you want my face on your body?' riep de eerste vol walging uit. Op de foto zie je mijn assistent met twee tatoeëerders die niks met het project te maken wilden hebben.

Thailand

Ik liet het project een tijdje rusten, tot ik in Chiang Mai in Thailand dronken aan een tafel zat met een meisje dat tatoeëerder bleek te zijn. Ook zij had er niet direct heel veel oren naar, maar ook zij was dronken en stemde na lang zeuren toe.
De dag erna kwam ik erachter dat ik tattoos echt heel veel pijn vind doen en het ook nog eens verschrikkelijk lang duurt.
Op het moment dat ik de tattoo had vond ik het absoluut geen leuk vooruitzicht meer om dit in elk land te doen dat ik bezoek. Een paar weken later ging ik naar China en ik kwam terug zonder nieuw gezicht op mijn lijf. Ik beschouwde het project als mislukt. Het was ook wel leuk om nu alleen die ene vrouw op mijn buik te hebben. 'Is dat je vriendin?' vroegen mensen. 'Neuh,' antwoorde ik 'ken haar niet echt.'

Ghana
Maar een jaar later was ik in Kumasi in Ghana en de pijn vergeten. Opeens had ik er weer zin in en via een Ghanese vriend kwam ik bij de tatoeëerder uit die zichzelf 'Bow Wow' noemde. Hij had een groot vrolijk hoofd en gelijk zin in dit project. Hij was eigenlijk kapper maar had nog een soort elektrische inktpen die om de zoveel tijd kortsluiting maakte. Uiteindelijk viel de tattoo wat groter uit dan ik in mijn hoofd had, maar ik was wel blij met het resultaat. Tot ik terug in Nederland zag dat hij opzwelde: het oog van Bow Wow werd steeds roder en boller. Na een tijdje knapte het en stroomde er allemaal bloed uit. De inkt die ze gebruikt hadden was blijkbaar niet zo goed en moest met allemaal ontstekingen weer uit mijn been komen. De foto die hier bij staat is echt één van de meest smakelijke die ik er van heb.

Amsterdam

Sindsdien wist ik niet meer hoe verder te gaan met dit plan. Het is op vele fronten toch wel mislukt te noemen. Toen ik hoorde dat kunstenaar Mick Johan onlangs geprobeerd had tatoeëerder te worden, maar er te erge trilhandjes voor bleek te hebben, leek me dat een mooi einde van mijn project. De laatste stap: Een zelfportret van een mislukt tatoeerder als afsluiting van mijn mislukte project.

Ook adverteren op mistermotley.nl? Stuur dan een mail naar maurits@mistermotley.nl