Mister Motley heeft een boek gemaakt. Koop hier 'Dit is een vertaling'.

Image

Hoogtepunten Biënnale van Venetië 2019 – Deel 2

14-05-2019 Ellis Kat en Lieneke Hulshof

Afgelopen zaterdag werd de 58ste Biënnale geopend in Venetië en mister Motley bezocht de perspreviewdagen daarvoor. Van mei tot en met november is de stad ondergedompeld in een zeer aangename kunstchaos. Zowel in de oude binnenstad als in het Giardini park, de Arsenale, de haven, de omringende eilanden en in eeuwenoude panden zijn duizenden (hedendaagse) kunstwerken te zien. Iedere bezoeker komt daardoor in principe onverzadigbaar terug; niet in staat om een volledig overzicht te krijgen. De Biënnale is tegelijkertijd interessant omdat niet alleen vele landen wereldwijd een eigen paviljoen presenteren met afgevaardigde makers, maar omdat er daarnaast nog zoveel meer te zien is. Hierdoor krijg je als bezoeker een realistische indruk van wat er op dit moment wereldwijd gemaakt wordt én komen kunstenaars met hun werk uit allerlei landen en tijden in elkaars context terecht. Daarbij moet de historische omgeving van Venetië en haar hedendaagse zichtbare problemen omtrent toerisme, consumentisme, immigratie en segregatie niet vergeten worden bij het op z’n plek vallen van al die kunstwerken. Zo gaan de dagelijkse taferelen in het grote overzicht van Luc Tuymans in Pallazo Grassi een relatie aan met het schilderwerk van de opkomende jonge kunstenaar Toyin Joih Odutola dat te zien is bij de Future Generation Art Prize. De duiven in de betoverende installatie in het Franse paviljoen van Laure Prouvost doen denken aan de motten in het werk van Anicka Yi in de Arsenale. En de performance in het Litouwse paviljoen, waarbij tientallen mensen uitgebreid aan het zonnen zijn op een artificieel strand, lijkt een directe reactie te zijn op de hordes toeristen en de weelderige elite die met hun cruiseschepen gedurende de Biënnale in de haven aanmeren. Met alle milieuvervuiling van dien.

In dit artikel is dan ook niet gekozen om een overzicht van de paviljoens, van de Arsenale of van specifieke tentoonstellingen te geven. Er wordt juist gepoogd de diverse, individuele kunstwerken die in allerlei contexten te zien zijn met elkaar in verbinding te brengen. Om zo een klein beetje in de buurt te komen van de indruk die de Biënnale van Venetië de bezoeker dit jaar geeft. Hierbij het tweede deel van kunstwerken die opvallen.

Jos de Gruyter & Harald Thys, MONDO CANE, Paviljoen België
Jos de Gruyter & Harald Thys, MONDO CANE, Paviljoen België

Jos de Gruyter & Harald Thys, MONDO CANE, Paviljoen België
Jos de Gruyter & Harald Thys, MONDO CANE, Paviljoen België

Kunstenaars Jos de Gruyter en Harald Thys weten met MONDO CANE een kinderlijke én kritische glimp te geven van de dunne lijn tussen gek en held, tussen uitschot en grandeur.

Het Belgisch paviljoen oogt onschuldig en speels. In de ruimte zijn zo’n twintig poppen tentoongesteld waarvan sommigen al dan niet alledaagse handelingen repetitief uitvoeren. Na goed kijken blijkt er een duidelijke tweedeling: de ogenschijnlijk ‘normale’ figuren staan vrij in het midden, terwijl de afwijkende types achter tralies wegkwijnen in de hoeken van het paviljoen. In de visitors guide (niet vergeten mee te nemen!) staan alle karakters zorgvuldig beschreven en wordt op speelse wijze duidelijk waarom de karakters een plek voor óf achter de tralies gekregen hebben. Zo is Jacobina Bienebol, de pop biddend op haar knieën (links op de foto), dochter van een dominee die sinds de dood van haar vader tijdens fietstochten anderen overtuigt van het geloof. Ze deed dit met zoveel passie, dat ze regelmatig ruzie kreeg met passanten. Onlangs is Jacobina aangehouden omdat ze een hond mishandelde en dagenlang aan een betonnen blok had vastgeketend. Tot op de dag van vandaag blijft ze ontkennen. Jacobina behoort overduidelijk achter slot en grendel, maar chef-kok Sateri is op vrije voeten; hij kan namelijk urenlang onder water zwemmen zonder ook maar boven te hoeven komen voor zuurstof. Kunstenaars Jos de Gruyter en Harald Thys weten met MONDO CANE een kinderlijke én kritische glimp te geven van de dunne lijn tussen gek en held, tussen uitschot en grandeur.

Gabrielle Goliath, Elegy, Future Generation Art Prize 2019
Gabrielle Goliath, Elegy, Future Generation Art Prize 2019

Goliath weet met Elegy de schaamte en verlies van de verkrachtingscultuur van haar land in te ruilen voor gezamenlijke kracht.

Het Palazzo Ca’ Tron is een prachtige locatie langs het Grote Kanaal van Venetië en dient normaal gesproken als universiteitsgebouw. Tijdens deze zomer van de Biënnale wordt de Future Generation Art Prize op deze plek gehuisvest. De groepstentoonstelling bestaat uit het werk van 21 veelbelovende, jonge kunstenaars van over de hele wereld. De Zuid-Afrikaanse Gabrielle Goliath won de prijs niet – al kreeg ze een eervolle vermelding – maar toont een indrukwekkende presentatie. Zeven individuele schermen staan in een halve cirkel in de ruimte. Iedere video toont een vrouw die enkele seconde lang een eentonige klank zingt op een uitgelicht podium. De ene vrouw vol overgave, met open mond, dichtgeknepen ogen en handen in de lucht, de ander juist verlegen, met haar schouders voorovergebogen en een zachte stem. Iedere vrouw is verschillend, maar allemaal zijn ze slachtoffer van seksueel misbruik of verkrachting. Individueel zijn hun stemmen monotoon, maar samen zorgen zij voor collectiviteit. Goliath weet met Elegy de schaamte en verlies van de verkrachtingscultuur van haar land in te ruilen voor gezamenlijke kracht.

Rugilė Barzdžiukaitė, Vaiva Grainytė en Lina Lapelytė, Sun & Sea (Marina), Paviljoen van Litouwen
Rugilė Barzdžiukaitė, Vaiva Grainytė en Lina Lapelytė, Sun & Sea (Marina), Paviljoen van Litouwen

Rugilė Barzdžiukaitė, Vaiva Grainytė en Lina Lapelytė, Sun & Sea (Marina), Paviljoen van Litouwen
Rugilė Barzdžiukaitė, Vaiva Grainytė en Lina Lapelytė, Sun & Sea (Marina), Paviljoen van Litouwen

Kun je mijn drinken aangeven? Oh, kun je het niet vinden? Dan zit het misschien nog in mijn andere tas.

Iedere Biënnale wordt er een Gouden Leeuw uitgereikt aan het beste paviljoen van de editie. Dit jaar hebben Rugilė Barzdžiukaitė (regisseur), Vaiva Grainytė (schrijver) en Lina Lapelytė (componist) voor Litouwen de prijs gewonnen. En terecht. Als beschouwer kijk je vanaf de eerste verdieping neer over een artificieel zandstrand. Verschillende strandgangers zijn neergestreken op hun handdoek en doen dingen die strandgangers doen: een vrouw smeert haar ledematen in, een jongen eet gulzig zijn pastasalade en een puberjongen speelt verveeld Candy Crush op zijn mobiele telefoon. Een oudere vrouw begint, neergestreken in groot, zwart badpak, opera te zingen. ‘Kun je mijn drinken aangeven? Oh, kun je het niet vinden? Dan zit het misschien nog in mijn andere tas.’ De sopraan bezingt de alledaagse – bijna saaie momenten die een stranddag bekleedt en haar man, naast haar in kleine, blauwe zwembroek, hoort haar gelaten aan. Sun & Sea (Marina) is een vernuftige aanklacht op de passieve houding van de mens op het veranderen van het klimaat. De aarde warmt op, maar wij houden ons slechts bezig met het opzoeken van vertrektijden van de bus na een dagje zon. 

Andere mooie werken:

Liu Wei, Microworld, Arsenale
Liu Wei, Microworld, Arsenale
El Anatsui, Paviljoen van Ghana
El Anatsui, Paviljoen van Ghana
Jakob Kudsk Steensen, RE-ANIMATED, Future Generation Art Prize
Jakob Kudsk Steensen, RE-ANIMATED, Future Generation Art Prize

Paviljoen van Spanje
Paviljoen van Spanje

58ste Biënnale van Venetië: 11/5 t/m 24/11

Ook adverteren op mistermotley.nl? Stuur dan een mail naar maurits@mistermotley.nl