Mister Motley heeft een boek gemaakt. Koop hier 'Dit is een vertaling'.

Image

Reis door de muur - Een interview met Sachi Miyachi

13-12-2019 Richtje Reinsma

Het is ochtend en de ramen van Bradwolff Projects zijn nog geblindeerd als ik arriveer om kunstenaar Sachi Miyachi over haar ‘mining future project te interviewen, de tweede solotentoonstelling in de driedelige serie ‘Transformation - Space as Palimpsest. Zodoende stap ik nietsvermoedend naar binnen en moet acuut afremmen om niet tegen het reusachtige kunstwerk op te botsen dat direct voor mij oprijst. Het staat middenin de ruimte en volgt de kruisvormige plattegrond van het gebouw, met uitlopers naar de vier ruimtes die onder de centrale koepel samenkomen. De installatie vormt zo’n harmonisch, solide geheel, dat ik pas in tweede instantie de afzonderlijke onderdelen waaruit het is opgebouwd begin te herkennen — radiatorombouwstukken, een tijdschriftrek, een prullenbak, een tafelblad. Alles blijkt afkomstig uit de inventaris van de galerie — van tijdelijk uit zijn dienstbaarheid ontheven meubilair tot tentoonstellingsopbouw- en archiefmateriaal.
 

De hoofdrol van de monumentale installatie blijkt echter voor de muren te zijn weggelegd. Ze zijn in de installatie vertegenwoordigd in de vorm van losgebikte brokken stuc en hoopjes puin, variërend van grof gruis tot fijne pulver. Wie eenmaal door het kunstwerk op de muren is geattendeerd en zich omdraait om die beter te bekijken, ziet hoe adembenemend drastisch die zijn afgeschraapt en blootgeschuurd. Miyachi heeft ze dagenlang intensief bewerkt, geholpen door drie vrijwiligers. De talloze subtiele kleursporen, gaten en vlekken geven de muren de aanblik van doorleefde landkaarten, broze huidvlakten. Ze zijn tot leven gekomen.
Ik word uitgenodigd om mijn jas aan een knaapje te hangen dat onderdeel is van de installatie, zodat ook ik als bezoeker word opgenomen in het werk door middel van mijn afgelegde omhulling. Sachi en ik klappen stoelen uit naast de rechterflank van de ruimtevullende installatie.

De talloze subtiele kleursporen, gaten en vlekken geven de muren de aanblik van doorleefde landkaarten, broze huidvlakten. Ze zijn tot leven gekomen.

Bradwolff Projects, Sachi Miyachi, 2019
Bradwolff Projects, Sachi Miyachi, 2019 : Fotografie Gert Jan van Rooij


Richtje Reinsma: Hoe is het idee voor het ‘mining future project’ ontstaan?
Sachi Miyachi: ‘In 2006, toen ik me begon te verwonderen over het systeem van het geheugen en me daarin wilde verdiepen. Niet zoals een hersenwetenschapper, maar gewoon als een persoon die het ervaart. Heb je mijn zelfgemaakte werktuigen gezien? De zeven?’

Sachi wijst naar het object dat je bij binnenkomst vrijwel als eerste ziet. Het oogt als een lege lijst met een handvat; een handspiegel met een gat in plaats van een spiegel. Aan een van de achterkanten van de installatie hangt een reeks variaties van hetzelfde instrument, nu niet leeg maar elk voorzien van een raster van een andere fijnmazigheid. Naast elke zeef ligt een bijbehorend bergje verpoederde muur.

‘Ik wilde dat systeem van het geheugen visualiseren,’ zegt Sachi terwijl ze een papier pakt en een schematische brok tekent. ‘Stel dat dit object een herinnering is,’ vervolgt ze, terwijl ze naast de brok een stel kleinere brokjes laat verschijnen, en daarnaast weer een verzameling nog kleinere. ‘Door een bepaald deconstructiemechanisme, in mijn project gesymboliseerd door de zeef, ontstaat er steeds meer verfijning. Steeds meer detail en focus. Als je deze gedachtegang volgt, kom je op een schaalniveau uit waar de deeltjes waaruit elk materiaal is opgebouwd onderling uitwisselbaar worden,’ vertelt ze, terwijl ze tot slot een kluitje stipjes tekent. ‘Want uiteindelijk is alles dat zich op aarde of elders in de ruimte bevindt uit dezelfde basismaterie opgebouwd. Jij, ik, deze plek, alles dat zich hier bevindt — wij en alle objecten zijn transformaties uit hetzelfde basismateriaal. Op een bepaald niveau is er dus materiële gelijkwaardigheid.’

Jij, ik, deze plek, alles dat zich hier bevindt — wij en alle objecten zijn transformaties uit hetzelfde basismateriaal. Op een bepaald niveau is er dus materiële gelijkwaardigheid.

Terwijl wij normaal gesproken enorme materiële hiërarchie ervaren?
‘We zijn niet gewend om onszelf objecten te noemen, of als materiaal te zien. Maar onze elementen zijn eindeloos getransformeerd voor ze in ons lichaam samenkwamen, en ook die samenkomst in ons lichaam is maar tijdelijk.’

Bedoel je dat wij eigenlijk verwant zijn aan onze spullen?
‘Hmm… Kijk, als jij dit koekje eet, wordt dat koekje deel van jou. En misschien dat deze plank in de verre, verre toekomst onderdeel zal uitmaken van jouw nageslacht. Ik wil de hiërarchie tussen ons en alle andere materie om ons heen doorbreken. Elk materiaal heeft zijn eigen tijdlijn, maar is wel verbonden, omdat het zich altijd in een stadium van transformatie bevindt.

Bradwolff Projects, Sachi Miyachi, 2019
Bradwolff Projects, Sachi Miyachi, 2019 :Fotografie Gert Jan van Rooij


Ons materiaal is enkel van wat kortere duur dan dat van de steen?
‘Ja. Deze muren, gebouwd voor het voormalige burgerziekenhuis, staan hier nu honderd jaar. Dat halen onze lichamen niet. Het zeven van het materiaal uit de muren houdt voor mij daarmee verband; ik zie de verschillende verschijningsvormen van gruis naar steeds fijner poeder als stadia in een tijdslijn. Toen ik aan dit project begon was de ruimte aan restauratie toe. Ik wilde die conditie van de muren gebruiken om ze aan de praat te krijgen. Dus ik heb ze afgepeld tot aan de laag waar je het oorspronkelijke karakter van de ruimte kon zien. Het originele materiaal, van voor de tijd dat dit een white cube werd. Kijk — dat groen is de kleur van de ziekenhuismuren. En daar zie je dichtgemetselde ziekenhuisdeuren. Mijn doel was niet om de allereerste muur bloot te leggen; ik wilde de muren laten praten door alle oude laagjes zichtbaar te laten worden, de sporen te tonen van alle tentoonstellingen die er geweest zijn. Wat in de witte muur verborgen zat is nu naar de voorgrond gekomen. In deze kunstruimte, die constant door kunstenaars wordt en werd getransformeerd, kun je het proces van onafgebroken materiële transformatie goed aanschouwelijk maken.

Mijn doel was niet om de allereerste muur bloot te leggen; ik wilde de muren laten praten door alle oude laagjes zichtbaar te laten worden, de sporen te tonen van alle tentoonstellingen die er geweest zijn.

Hoe ben je omgegaan met de sporen die je in de muren tegenkwam van voorbije werken, gemaakt door collega’s?
Ik heb Christine van den Bergh [curator van Bradwolff Projects en voorganger outLINE op dezelfde locatie - RR] van het begin af aan nauw betrokken bij het identificeren van wat ik tegenkwam. Het project is deels een hommage aan alle kunstenaars die deze ruimte in het verleden hebben getransformeerd. Ik heb een overzicht in de installatie opgenomen met hun namen en hun tentoonstellingstitels. Ik denk dat ik ook acht gaten heb gevonden van een eerder werk van mijzelf uit 2012, ‘Hair-washer District’.

Bradwolff Projects, Sachi Miyachi, 2019
Bradwolff Projects, Sachi Miyachi, 2019 : Fotografie Gert Jan van Rooij


Waarom denk je dat mensen -en kunstenaars- hun omgeving zo graag transformeren? En hoe zie jij je eigen handelen in dat opzicht?
‘Ha ha. Hmm… ik denk dat veel kunstenaars hun omgeving graag transformeren door er iets aan toe te voegen, om zo iets bewust ervaarbaar of zichtbaar te maken. Maar door de timing van dit project kon ik het omgekeerde doen: de ruimte transformeren door dingen weg te halen en verborgen lagen te onthullen. Het bevalt me heel erg om backstage te zijn in een galerie, om de enorme organisatie die achter een white cube schuilgaat te leren kennen. Ik heb antropologie gestudeerd, en in zekere zin komt elke galerie me voor als een uniek dorpje met een eigen systeem, waar een groep mensen samen iets laat functioneren. Elke galerie heeft zijn eigen manier om dingen te selecteren, te onderhouden, te bewaren. Ik vind het interessant om een galerie binnenste buiten te keren en een monument voor de kunstruimte zelf te maken. Het is trouwens de derde keer dat ik dat doe. Eerder heb ik verwante projecten gedaan in Kunstvereniging Diepenheim en Arti et Amicitiae.

Hoe heb je alle verschillende onderdelen in je installatie gerangschikt, wat voor principe of logica ligt daaraan ten grondslag?
‘De ruimte is als een speelgoedkist voor mij, waarin ik alles openmaak en anders organiseer. Door wat al aanwezig was anders te plaatsen laat ik het anders communiceren. Ik keer de ruimte binnenste buiten, ik maak de tijdlijnen van de muren zichtbaar. In het hart van de installatie heb ik uit stucscherven van de oude muren weer een nieuw muurtje gestapeld. Het laatste stadium van het ene materiaal, waarin het afval is geworden, kan weer leiden tot het ontstaan van iets anders.

De ruimte is als een speelgoedkist voor mij, waarin ik alles openmaak en anders organiseer.

Zit er een statement of suggestie verscholen in de aanpak van dit werk met betrekking tot recycling en duurzaamheid?
‘Ik weet niet of het een antwoord op je vraag is, maar ik geloof wel in lokale voedselproductie, of het hout van een lokale boom gebruiken om je huis mee te bouwen. Onder je voeten, in elk moment waarin je je bevindt, is genoeg materiaal aanwezig om een kunstwerk mee te maken. Door iets open te maken, te onthullen, de hiërarchie te doorbreken. Door de dingen aan de praat te laten komen. Misschien is mijn aanpak archeologisch.’

Bradwolff Projects, Sachi Miyachi, 2019
Bradwolff Projects, Sachi Miyachi, 2019 : Fotografie Gert Jan van Rooij


Hoe was het om zulk lichamelijk intensief werk te doen, het eindeloze schuren van de muren?
Het was zwaar werk. Dat is belangrijk voor mij. Fysiek, repetitief werken is de enige manier waarop ik echt in contact kan komen met materiaal. Sommige stukken gingen heel traag en moeizaam, maar er gebeurde ook van alles. Het was een soort omgekeerd tekenen: er doemden steeds onverwachte kleuren en sporen op terwijl ik lagen verwijderde.

Kun je iets over de titel vertellen?
‘Mijnen’ betekent niet alleen het verleden opgraven, het is ook een activiteit die zelf activeert. Het blootleggen en aanraken van objecten of materie kan weer nieuw leven geven. Alleen houd ik niet van het woord ‘nieuw’. Alles is al gedaan, al kan niets op dezelfde manier opnieuw gebeuren. Je kan wel iets dat verstopt zat naar boven halen en weer een rol laten spelen. De muren leken me daartoe uit te nodigen met hun loskomende schilfers en vlokken.’

Na mijn reis door de muren van Bradwolff Projects voel ik het toegenomen bewustzijn van het continu ‘in materiële transformatie’ verkeren. Er zijn beelden, gedachten en vragen aan mij toegevoegd, en koekjes en verpoederde muren. En via dat muurpoeder ook de stoffelijke weerslag van een stuk of 86 kunstwerken, en een ziekenhuis. Nieuw zal ik er niet van worden; toch zijn mijn basisdeeltjes onomkeerbaar herschikt. En ik weet het.  

mining future project’ is te zien tot en met 21 december in Bradwolff Projects,
Oetewalerstraat 73, Amsterdam.

bradwolffprojects.nl

Ook adverteren op mistermotley.nl? Stuur dan een mail naar maurits@mistermotley.nl