Image

Speelruimte

16 Oct 2014 Marijn Ottenhof

Het spel met zijn regels die door de deelnemers in principe worden geaccepteerd, is een mooi model voor een samenleving. Je volgt de regels in meer of mindere mate, sommigen manipuleren het spel of spelen vals, veranderen de regels, anderen weigeren mee te doen en eindigen op de zijlijn.

Een ‘speelruimte’ zou ik dan ook niet willen definiëren als een plek waar bewust een bepaald spel of een sport wordt beoefend. Ik zou het willen zien als een model om maatschappelijke processen te beschouwen, maar het is ook van toepassing op ruimtes waar men een kunstervaring kan hebben. Deze speelruimte is een afgebakende omgeving waarbinnen regels gelden, de objecten en kleding of kostuums die bij het spel horen zijn de zwijgende indicatoren van deze regels.

Moet er traditioneel gezocht worden naar een bepaalde essentie of authenticiteit in kunst, of werkt onze beleving van kunst binnenkort misschien op een heel andere manier? Gaat deze beleving bestaan uit het ondergaan van ervaringen, het binnentreden van steeds nieuwe speelvelden waaraan we ons in steeds rapper tempo aan proberen aan te passen? Hoe gaan we om met fysieke objecten, en spelen die überhaupt eigenlijk nog wel een rol? Welke rol is er weggelegd voor de toeschouwer?

Het spel is de kern van dit onderzoek. Het doel is niet duidelijker te omschrijven dan het ontleden van fascinaties en verbanden die intuïtief tot stand zijn gekomen: als spel, met een speelveld als aanleiding.

Eerst zal ik met een aantal spelregels het kader van het speelveld duidelijk maken, aan de hand van het werk Homo Ludens (1938) van de Nederlandse historicus Johan Huizinga. Vervolgens ga ik in op de omgeving waarin wij spelen: de werkelijkheid, de attributen die we daarbij gebruiken in de vorm van objecten, en tot slot hoe de spelers zich ten opzichte van het publiek ver- houden. Binnen deze context voer ik een aantal hedendaagse kunstenaars op, sommigen omdat zij werk maken dat op onze relatie tot fysieke objecten ingaat, anderen aan de hand van hun visie op mensengroepen en systemen.

Download onderzoek