• Het onstuimige niemandsland

    Jaren voordat de ‘The Jungle’ van Calais verplicht ontruimd moest worden in 2016, bezoekt fotograaf Henk Wildschut vanaf 2005 geregeld dit vluchtelingenkamp. Vlakbij de welvarende en democratische, Franse havenstad ligt een parallelle wereld waar immigranten uit Afrika en het Midden-Oosten hopen op een oversteek naar Groot-Brittannië. Ze bouwen er hutten in de bossen die Wildschut vastlegt met zijn camera. Na de ontruiming van het kamp is er een nieuwe plek ontstaan in het duingebied net buiten Calais waar eenzelfde dynamiek zichtbaar is. Het onstuimige niemandsland kan worden gezien als een vrijplaats, voor de collectieve droom op een betere toekomst, van hen die alles achter hebben gelaten. Er worden kerken, scholen, restaurants, bibliotheken en moskeeën gebouwd met minimale middelen en opnieuw legt Wildschut deze wereld vast. Is het de potentie en hoop op een beter vooruitzicht die deze plek tot een interessant decor maakt? En levert de kunst ook een bijdrage aan deze kampen of is het vooral andersom; heeft de kunst dit soort omstandigheden nodig voor zijn eigen essentie?

  • De situatie is nog precies hetzelfde

    Ver voordat het begrip ‘vluchtelingencrisis’ dagelijks gehoord werd, trok Ad van Denderen al met zijn fotocamera langs de grenzen van Europa. Hij legt het leven vast van hen die een beter bestaan zoeken in het rijke, welvarende westen. De fotograaf verblijft vanaf 1985 tot 2002 geregeld in armzalige motels in Istanbul, woont verkenningsrondes bij van de politie op de grens van Turkije en Griekenland en ziet tientallen mensen uit rubberboten stappen aan de kust van Spanje. De veelgeprezen serie Go No Go is het resultaat. De mensen die Van Denderen vastlegt hebben de collectieve droom om te leven in vrijheid, veiligheid en welvaart en laten alles achter om die utopie te verwezenlijken. Deze drang en noodzaak naar vooruitgang is in het westen volledig uitgeput, maar is dit gegeven ook het argument voor Van Denderen om immigranten vast te leggen? Heeft de kunst de reis naar voorspoed nodig om relevant te kunnen zijn? Enerzijds kenmerken zijn foto’s zich door hoop en vooruitzicht, anderzijds door een bittere realiteit en waanzin. Een tegenstelling die dertig jaar later nog steeds de hedendaagse immigratiekwestie omvat.