Alex de Vries

Atelierbezoek: Mirna Limon

Interview
22 november 2021

Tekenen wat nog niet getekend is

De potloodtekeningen van Mirna Limon (Hengelo 1973) gaan over jezelf vinden in een wereld waarin je zoek bent. Het tekenen is haar houvast. Ze houdt zich vast aan het potlood waarmee ze zichzelf heeft getekend. Steeds beroept ze zich op het meisje met kroeshaar en kralen in haar vlechten dat ze in haar jeugd was, toen het leven oningevuld was en tekenpapier nog onbekend terrein en leeg. Dat meisje kan altijd tekenen wat nog niet getekend is.

Mirna Limon, Pride, oliepastel en grafiet op papier, 35 x 27 cm, 2020

In het Rijksmuseum Twenthe liet Mirna Limon in de tweede helft van 2020 onder meer een serie tekeningen zien van een vrij op het papier zwevende vrouwenfiguur die zich wentelt in een onbestemde ruimte. De combinatie van het lichaam in die omringende leegte is een samensmelting van het menselijke onderbewuste en het onverklaarbare bovennatuurlijke. Dat de vrouwenfiguur steeds in een yogahouding te zien is, bevestigt de intentie die Limon heeft om innerlijke concentratie en de beleving daarvan samen te laten vallen. 
De in zichzelf gekeerde figuren in die tekeningen bevinden zich in een kosmische atmosfeer die tegelijkertijd bedreigend en bevrijdend is. De titel ‘Invisible Breath’ van deze duo-tentoonstelling met Nicole Schulze (Salzwedel 1978), is in dat opzicht veelzeggend. De situaties die worden verbeeld benemen je de adem of geven je lucht.

“Ik wil de creator van mijn bestaan zijn en niet worden geleefd door conditionering opgelegd door iets van buitenaf.” In een gesprek laat Mirna Limon zich kennen als een helder en nuchter formulerende kunstenaar die zich concreet uitlaat over haar vormentaal, thematiek en motivatie. Ze is openhartig over haar onzekerheden en laat strijdbaar weten hoe ze die bevecht.

Mirna Limon, Clearing Pictures IV, aquarel en grafiet op papier, 50 x 65 cm, 2020

Over het terugkerende iconisch beeld van het meisje met de rode kralen in haar vlechtjes in haar werk zegt ze: “Ik benader het zoals je als kunstenaar een vormonderzoek doet met bijvoorbeeld een cirkel: wat kun je er allemaal mee? Ik onderzoek steeds of er nog meer mee mogelijk is, om een vorm te vinden voor de spirituele zoektocht die mijn werk altijd ook is. In het begin heb ik dat beeld ontleend aan een jeugdfoto van mezelf, getekend door in twee lagen oliepastelkrijt over elkaar met een etsnaald gedeeltes van de bovenlaag weg te krassen om een contrastrijk beeld tot stand te brengen. Later is de samenstelling van de pastelkrijtjes veranderd en ging dat niet meer en ben ik met acryl als ondergrond gaan werken, maar uiteindelijk ben ik om meer lucht in mijn werk te krijgen met aquarelverf gaan werken.”

Momenteel heeft ze via digitale bewerking en lasercut techniek in de werkplaats van collega-kunstenaar Wout Zweers van dat meisjesportret een geabstraheerde vorm gemaakt die ze als reliëf kan drukken waar ze mee aan het experimenteren is, zoals in het werk ‘Forces of Nature’.

Hoewel Mirna Limon In Hengelo is geboren, in Enschede aan de AKI heeft gestuurd en in Borne woont, heeft ze als dochter van Surinaamse ouders een onlosmakelijke band met haar afkomst. Ze correspondeerde veel met haar erg godsdienstige grootmoeder in Suriname. “Tijdens mijn opvoeding was er voor die spirituele kant van het bestaan weinig aandacht. Steeds werd benadrukt dat ik met beide benen op de grond moest blijven staan. Maar toen ik twee jaar geleden met onder anderen mijn moeder Suriname bezocht, merkte ik dat daar meer ruimte was voor die spirituele kant van het leven en daar besteed ik nu in mijn werk aandacht aan. Van huis uit had ik meegekregen dat je als kunstenaar je brood niet kunt verdienen en dat je voor zekerheid moet kiezen, maar nadat ik een paar baantjes had gehad en steeds vastliep zei mijn moeder: Je moet doen wat je hart je ingeeft. En in 2003 ben ik toch naar de kunstacademie gegaan en daar heb ik nooit spijt van gehad.”

Mirna Limon, Me, Myself and I, aquarel, grafiet en pastelkrijt op papier, 150 x 200, 2020

Het kunstenaarschap van Mirna Limon heeft in de loop van de jaren een veelzijdige praktijk opgeleverd omdat ze het werken op haar atelier voedt door ook als docent in de creatieve sector werkzaam te zijn. “Voor dat laatste komt mijn studie Rechten die ik ooit afbrak nu toch wel weer van pas, net zoals mijn studie Creatieve Therapie die ik ook niet afmaakte, maar in de opleiding ‘beroepskunstenaar in de klas’ toch een vruchtbaar vervolg heeft gekregen. Voor mij zijn didactiek en educatie integrale onderdelen van mijn praktijk als kunstenaar. Ik zie die werkzaamheden niet als iets wat me van mijn kunstenaarschap afhoudt, integendeel. Ik vind het heel belangrijk om in de kunsteducatie actief te zijn, want het vak blijft een ondergeschoven kindje in het onderwijs. Dat merk ik als kunstenaar ook, dat er nog altijd een stemmetje in me is dat zegt dat kunst niet zo belangrijk is, ondanks de museale erkenning van mijn werk. Het blijft zo dat je voor het ruimte geven aan je creatie vermogen een drempel over moet. Als ik eraan bijdraag dat mensen die drempel nemen, geeft me dat voldoening. Ik heb zelf in die zin ook het nodige moeten overwinnen. In mijn werk komt regelmatig die innerlijke criticus naar boven die het belang van wat ik doe bevraagt.”

Voor Mirna staat de serie tekeningen met yogaposes voor een levenshouding waarin je bewust belemmeringen loslaat en kiest voor hetgeen je hart naar uitgaat. “In het boek ‘The Artist’s Way’ van Julia Cameron word je de nodige handvatten geboden om je creativiteit ruimte te geven en te ontwikkelen. Ik heb zelf ook veel gehad aan cognitieve gedragstherapie die me hielp een depressie te overwinnen. Via neuro-linguïstisch programmeren heb ik geleerd persoonlijke belemmeringen te overwinnen. Ik maak nu deel uit van een whatsappgroep met ongeveer 120 ondernemers en coaches die elkaar in dat opzicht inspireren.”

Mirna Limon, Forces of Nature – Family Fountain I, houtsnede, aquarel en grafiet, 21 x 30 cm, 2021
Mirna Limon, The Fountain, aquarel en grafiet op papier, 50 x 65 cm, 2021

De inhoudelijke aspecten van haar werk hangen direct samen met de compositorische keuzes die ze maakt en de gemengde technieken die ze gebruikt. Tijdens haar bezoek aan Suriname in 2019 liet ze zich inspireren door het Koto Museum in Paramaribo waar de traditionele kleding van de Creoolse vrouw centraal staat. Met name de angisa – de gesteven hoofddoek – die door de wijze van binden en dragen symbolische betekenissen en gemoedstoestanden verbeeldt, kan ze betrekken op de manier waarop zijzelf haar jeugdportret op steeds andere wijze verwerkt en van een andere betekenis voorziet. Ook de dualiteit van de geschiedenis van de koto als vrouwenkostuum – enerzijds als een zelfstandige dracht van zelfbewuste Creoolse vrouwen en anderzijds als een door de jaloerse vrouwen van slavenhouders opgelegde manier van kleden – ziet ze als een tegenstrijdigheid die ze ook in haar tekeningen aan de orde stelt. 
De wisselwerking tussen oordelen van buitenaf en een zelfverzekerde omgang daarmee bepaalt hoe ze als kunstenaar in het leven staat. Ze maakt haar persoonlijke aandeel zichtbaar in een collectieve verantwoordelijkheid voor een harmonieuze omgang met elkaar. Er is een beladen verleden en een ongewisse toekomst die ze in het werk dat ze nu maakt met elkaar confronteert. “Voor mij is dat niet zozeer een politiek-sociaal standpunt, maar vooral een psychologische kwestie die ik kunstzinnig verbeeld.”

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

* verplicht

Meer Mister Motley?

Draag bij aan onze toekomstige verhalen en laat ons hedendaags kunst van haar sokkel stoten

Nu niet, maar wellicht later