Mister Motley heeft een boek gemaakt. Koop hier 'Dit is een vertaling'.

Image

Fatale Fotografie

19 Feb 2016 Merel van der Velde

‘Salvo makes and shakes photography. Salvo publishes three pediodicals yearly.’ De eerste uitgave, met de titel Van deze foto ga je dood, bestaat uit zelf geschoten en gevonden beelden die samengebracht werden met levendige verhalen over de dreiging van het levenloze. Salvo is een collectief van vier fotografen en een vormgever die elkaar leerden kennen op de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunst in Den Haag. Samen maken zij thematische publicaties waarin fotografie de hoofdrol speelt. Het Nederlands Fotografiemuseum toont momenteel alle acht publicaties in de tentoonstelling Quickscan NL#2, een mooie aanleiding om licht te werpen op het nummer waarmee Salvo zijn serie begon.

Een van de foto's van Salvo die te zien zullen zijn tijdens Quickscan NL#2
Een van de foto's van Salvo die te zien zullen zijn tijdens Quickscan NL#2

‘Hoeveel tijd heb je wanneer je een kogel in een parallelle baan aan het aardoppervlak (precies tussen alle bergketens door) zou kunnen afschieten die nooit in vaart mindert totdat ‘ie op het punt terug is waarvan ‘ie vertrok (totdat ‘ie zich ergens in je rug zou boren)? Heb je tijd om je om te draaien? Heb je tijd om een foto te nemen?’ Dit vraagstuk vormt de inleiding van een onheilspellend onderzoek naar de dodelijke foto. 
Op een gevonden Polaroid uit een yard sale is een zwarte skyline te zien, die scherp afsteekt tegen een helderblauwe lucht. In het midden zie je een kleine, donkere vlek. Dit kan duiden op het maken van een flitsfoto achter glas, maar er wordt een andere verklaring gegeven. ‘The date imprinted on the back of the Polaroid says November 26th, 2012. But on this date no crime was committed in Brooklyn that involved a shooting. November 26th was even announced to be the first day in history where no one was killed in this town. No murders in NYC.’ Er heerst een spanning in deze uitspraak. Net als een thriller maakt deze publicatie allerlei vragen los bij de lezer, waarop het antwoord steeds een foto is. 

Hoofdstuk II Documents from the U.S. Espionage Den, toont ‘WANTED’-posters die na versnippering in elkaar gepuzzeld zijn. De personages krijgen een zweem van naargeestigheid door hun titel en hun vorm, al zijn de personages op de foto’s wellicht onschuldig. Gruizige kleurenportretten volgen de zwarte bladzijden op. Ze lijken gemaakt door een paparazzifotograaf die zich met een gigantische telelens achter een struik verschuilt. Ongewild wordt de lezer een voyeur. 
Al bladerend bekruipt je de vraag wie deze mensen zijn en waarom zij belangrijk geacht worden. Deze nieuwsgierigheid wordt beantwoord met een foto van Obama tijdens zijn verkiezingsperiode. Achter de sprekende president wapperen vlaggen hoog aan hun stok en houdt een aandachtig luisterend publiek donderblauwe borden omhoog met de tekst: ‘Change we can believe in’. Het verhaal achter deze foto blijkt minder hoopgevend: op het moment van deze speech wordt Barack Obama bedreigd met de dood. Welke persoon in de menigte is een onschuldige figurant en wie een potentiële crimineel?

Obama houdt een toespraak voor een dreigend publiek
Obama houdt een toespraak voor een dreigend publiek

Een serie oude foto’s van geduldig poserende families en snapshots uit vervlogen tijden vormt het vierde hoofdstuk. Opvallend is een steeds terugkerende witte waas een van de mensen doorkruist. ‘In addition, it often seemed that the size and the intensity of the wave-like shape flare mark was related to the imminence of death. In some cases, the persons affected fell ill or suffered an accident, but this would always result in death shortly afterwards’. Onder elke foto is de naam van dit personage vernoemd tezamen met zijn of haar sterfdatum en doodsoorzaak. Het vormt een mystiek in memoriam dat ook de nuchtere lezer aan het denken zet. ‘The negative had been processed correctly and no leakage of light could have caused these flaws. These images didn’t leave my memory and the stories around them kept haunting me’. De publicatie sluit af met angstaanjagende roofdieren met ontblote tanden, grommend zonder geluid. ‘An ode to six researchers who gave their lives for science’ Hun leven wordt beëindigd door bloeddorstige ‘killing machines’. Dit zijn de beelden die voor eeuwig op hun netvlies werden gebrand, waarna de oogleden zich sloten en het lichaam met een doffe klap op de aardbodem neerviel. 

Een Polaroid met een zwarte stip was voor Salvo het begin van een ode aan de fatale beeltenis. De fotograaf belaagt zijn doelwit sluw, met een camera als wapen. Er wacht de schutter een ironisch lot wanneer hij, kijkend door zijn zoeker, oog in oog staat met de onvermijdelijke dood. Dankzij de geheimzinnigheid van deze publicatie blijf je verder lezen en nauwkeurig kijken; wanhopig op zoek naar een verklaring, die uitblijft. Daarentegen biedt deze publicatie een verzameling foto’s waarvan je fantasie op hol slaat: een beeld zegt meer dan duizend antwoorden. 


De documentatie van de acht publicaties die Salvo inmiddels uitgaf zijn in de tentoonstelling Quickscan NL#2 van het Nederlands Fotomuseum te zien t/m 8 mei 2016.

 

Ook adverteren op mistermotley.nl? Stuur dan een mail naar maurits@mistermotley.nl