Mister Motley heeft een boek gemaakt. Koop hier 'Dit is een vertaling'.

Image

Cape town Art Fair

11 Mar 2014 Heske ten Cate

Het is 41 graden Celsius, buiten het opzwepende geluid van djembé’s die worden bespeeld door donkere beschilderde mannen die al slaande op hun geitenvellen de menigte opjutten om te dansen. Wat armgezwaai van een ongemakkelijke toerist en een forse dame die hard ‘prrrrrrrrrrrrrrrrrt’ schreeuwt wanneer de muziek tot haar hoogtepunt komt. Dit schouwspel voltrekt zich voor de serene rust bij de ingang van Cape Town Art Fair, op de achtergrond de Tafelberg die de skyline van de stad steeds weer vanuit een andere hoek een iconisch karakter geeft. De beurs heeft een prettige formaat. Twee verdiepingen zijn gevuld door de meest toonaangevende galeries uit Zuid Afrika. Naar mijn eigen inschatting zijn de kunstenaars die worden vertegenwoordigd door deze galeries voor 90% afkomstig uit Zuid Afrika. De kunst is opvallend persoonlijk en de galeriehouders nemen zonder uitzondering ruim de tijd om uit te leggen waar de werken over gaan. Veel van de werken hebben met het koloniale verleden van Zuid Afrika te maken. Apartheid, discriminatie, armoede. Kunstenaars leven heel dichtbij de contrasten die het land scherp optekenen. De beurs borduurt voort op de persoonlijkheid en intimiteit die ook in Kassel en Venetië zo zichtbaar waren, alleen wordt duidelijk dat de geschiedenis van Europa anders is, langer is, en verder weg in het bewustzijn van ‘onze’ kunstenaars, dan Zuid Afrika, waar de gevolgen van apartheid op iedere straathoek naar je staren.

Skyline Kaapstad, met de Tafelberg
Skyline Kaapstad, met de Tafelberg

De kunstwerken blikken terug op de (burger)oorlog tussen Angola die pas is 2002 eindigde en waarbij Zuid Afrika sterk betrokken was. Bijna alle Zuid Afrikaanse mannen van boven de veertig kunnen je een persoonlijk verhaal vertellen over de verplichte uitzending naar het oorlogsgebied. Het kunstwerk ‘Letters to a soldier’ is hier een tekenend voorbeeld van:  foto’s van brieven geschreven door een verliefde vrouw naar haar kunstenaar Alastair Whitton – verborgen verhalen aan hem gericht toen hij zijn burgerplicht vervulde in het noorden van Namibië.

Alastair Whitton -Letters to a soldier- Barnard Gallery
Alastair Whitton -Letters to a soldier- Barnard Gallery

Ook is er kunst gemaakt over Robben eiland waar in 1991 de politieke gevangen werden vrijgelaten, zijn er luchtfoto’s van de vele townships die Zuid Afrika telt – een harde realiteit die nog niet toebehoort tot het geschiedenisboek is de klaslokalen; het leven in de townships voltrekt zich op dit moment in de tenten, krotten en hutten langs de snelwegen rondom de grote steden. 

Er zijn vele schitterende kunstwerken waarin de familiebanden doorspekt met slavernij, censuur en riten worden blootgelegd. Een tweeluik van Turiya Magadlela toont een strak omspannen stuk stof dat is gedragen door 'kaffers', zo vertelt een man mij - Het woord zal bewust gekozen zijn door de kunstenares, omdat het nog steeds veelvuldig in Zuid Afrika wordt gebruikt, maar uiterst beledigend is. Wikipedia schrijft hierover: Het woord kaffer komt van het Arabische woord "kafir" (Arabisch: كافر) hetgeen staat voor ongelovige of godslasteraar. Het wordt vaak met de benaming K-woord aangeduid. Het woord wordt in Afrika (vooral Zuid-Afrika) als een bijzonder kwetsend scheldwoord beschouwd. Degene die het gebruikt geeft openlijk blijk van racisme. In het Nederlands betekent het woord kaffer overigens ook sukkel of domoor.- 

Een mooi kunstwerk komt van Zuid Afrikaanse kunstenares Chloe Reid die het boek ‘War and Peace’ van Tolstoj las. De woorden ‘war', ‘and’ (in de context tussen vrede en kwaad), ‘peace’ knipte ze uit het boek en pinde het met spijkertjes onder elkaar. Een opmerkelijke verzameling woorden, waarin ‘vrede’ het woord is wat het miste voorkomt, ‘oorlog’ ook niet domineert, maar het woord ‘and’ in context tussen goed en kwaad steeds weer terug komt. Ze maakte het kunstwerk om aan te tonen dat ‘war’ en ‘peace’ geen vastomlijnde gegevens zijn maar de excuses eromheen, de ‘en toens’, de ‘en ik wist het niet’ en 'ik kon er niks aan doen’ domineren in een verhaal goede intenties en het kwade. ‘And’ staat voor het menselijk excuus. 

Een vriendelijke galeriehouder vertelt me dat een kunststudent op de universiteit van Stellenbosch bijna even veel per maand moet betalen als de Nederlandse student per jaar om aan de kunstacademie te studeren. Dit betekent dat een degelijke kunstopleiding slechts is weggelegd voor de elite, dat kunstenaars op jonge leeftijd uitwijken naar Europa en dat er ook veel autodidacten zijn die hun bijdrage leveren in het gekleurde kunstlandschap van Zuid Afrika. Er wordt me gevraagd naar Ina van Zyl en Marlene Dumas, kunstenaars waar Nederland even trots op is als Zuid Afrika. De gedeelde trots voor deze kunstenaars schept een band, een band die al eeuwen oud is - trots en een ongemakkelijke schaamte mengen zich vanbinnen.

De stad wordt gekenmerkt door de vele culturen en nationaliteiten - stammen, tribes en toeristen kleuren de straten. Deze veelheid, verdeeldheid en ook verdraagzaamheid is wat de kunstwerken kenmerkt op de Cape Town Art Fair.
David Goldblatt -Diepsloot- Goodman Gallery

Igsaan Adams - Blank Projects
Igsaan Adams - Blank Projects

Willem Boshoff -detail: Political Candyfloss - SMAC art gallery
Willem Boshoff -detail: Political Candyfloss - SMAC art gallery
Willem Boshoff -detail: Political Candyfloss - SMAC art gallery
Willem Boshoff -detail: Political Candyfloss - SMAC art gallery

Chloe Reid - Gallery AOP
Chloe Reid - War,And,Peace - Gallery AOP

Chloe Reid - War,And,Peace - Gallery AOP
Chloe Reid - War,And,Peace - Gallery AOP

Turiya Magadlela - 'Matia' - Blank projects
Turiya Magadlela - 'Matia' - Blank projects

Marlene Dumas - Barbie - Johans Borgman galery
Marlene Dumas - Barbie - Johans Borgman galery

Ruan Hoffmann - a group of ceramic word plates - iArt
Ruan Hoffmann - a group of ceramic word plates - iArt

Ruan Hoffmann - a group of ceramic word plates - iArt
Ruan Hoffmann - a group of ceramic word plates - iArt

Ruan Hoffmann - a group of ceramic word plates - iArt
Ruan Hoffmann - a group of ceramic word plates - iArt

Wayne Barker - detail- Everard Read gallery
Wayne Barker - detail- Everard Read gallery

Wayne Barker -detail- Everard Read gallery
Wayne Barker -detail- Everard Read gallery

Jean Claude Moschetti -Bo1- Ebony gallery
Jean Claude Moschetti -Bo1- Ebony gallery

Richard Smith -The Age of Endless Protest- Ebony
Richard Smith -The Age of Endless Protest- Ebony

Georgina Gratrix -That Girl- SMAC galerry
Georgina Gratrix -That Girl- SMAC galerry

Jake Aikman -Veiled Distances- SMAC
Jake Aikman -Veiled Distances- SMAC

Olaniyi Rasheed Akindiya - Nibo Nile: Where is Home - Sovereign
Olaniyi Rasheed Akindiya - Nibo Nile: Where is Home - Sovereign

Alexia Vogel -Umbrage- Barnard Gallery
Alexia Vogel -Umbrage- Barnard Gallery

Ook adverteren op mistermotley.nl? Stuur dan een mail naar maurits@mistermotley.nl