Macht

Jam van der Aa ging in gesprek met Mirka Farabegoli over haar kunstenaarschap en de tentoonstelling Claiming the City – A Squatters’ Allegory die momenteel te zien is bij POST Nijmegen. Het levert een inzichtelijk essay op waarin Jam reflecteert op tijdelijkheid, noties van eigendom, kraken, kunstenaarschap en het collectief. ‘Toegegeven, je oefenen in tijdelijkheid, is een stuk gemakkelijker, als je erop kunt vertrouwen dat je de nieuwe mogelijkheden al binnen handbereik hebt. Spaargeld, vermogen. Speelgoed voor de rest van je leven. Maar wat heeft een kind in hemelsnaam aan een berg zorgvuldig bewaard en bewaakt speelgoed, als het niemand heeft om mee te spelen? Of wanneer je steeds bang bent, dat iemand een speeltje van je pikt? Kun jij met al je knikkers tegelijkertijd knikkeren? Heb ik de ruimte tussen mijn plafond en de vloer van mijn werkkamer zelf nodig?
Ik weet niet zo goed waar ik heen ga; wil gaan. Behalve ja, misschien, terug in de tijd. Claiming the City – A Squatters’ Allegory is voor mij een artistieke ode aan een wereld die langzaam aan het verdwijnen is, misschien al wel verdwenen is. Misschien toont deze expositie tevens het belang van een gezonde kunstwereld, met veel experimentele plekken, waar alles wat echt betekenisvol is, bijna net zo kwetsbaar is als de kraakbeweging.’

In mei dit jaar verlengde kunstenaar Chaya Adelaars stiekem een bankje op het Amsterdamse Museumplein. Deze zijn met hun 1,20 meter een vorm van hostile architecture. Hoewel het op het oog niet snel opvalt zijn deze bankjes namelijk te kort om op te liggen, een manier van de gemeente om dakloze mensen te weren. Mister Motley vroeg Chaya Adelaars of ze een DIY-versie kon maken van haar hartverwarmende interventie: vandaag lees je hoe je stap voor stap met huis-, tuin- en keukenmaterialen zelf een verlengstuk maakt voor korte bankjes in de openbare ruimte.

In de Venetiaanse Giardini draalden eerder deze maand talloze mensen rond met zo ongeveer alle privileges denkbaar. Ze laafden zich aan kunstwerken van over de hele wereld – en dat laatste is ook nog eens een bizar voorrecht. Die vijf-, zes- of zevenvinkers kregen in het Nederlandse paviljoen het werk van Dries Verhoeven en curator Rieke Vos voorgeschoteld. Een fort dat de donkerte die de wereld overspoelt onontkoombaar maakt. ‘Voor even verdwenen de plooien van Issey Miyake, de designertassen, verdween ons decorum, onze ankers, de smalltalk die alles altijd weet terug te dwingen naar een vorm van normaliteit. Zelfs een genocide.’

De maatschappelijke hang naar hekserij is terug van (nooit) weggeweest. Vanaf de middeleeuwen werden (voornamelijk) vrouwen beschuldigd van tovenarij, seksuele losbandigheid en duivelsaanbidding. Deze angst leidde tot tienduizenden martelingen en executies in Europa en Noord-Amerika. Dit doet Ivana Kalas de vraag stellen: als vrouwen die van hekserij beschuldigd waren zo’n vreselijk lot wachtte, waarom durven we onszelf nu dan de identiteit van heks aan te meten?

Deze week is Jonathan Hielkema te gast bij Kunst is Lang. Hij maakt films, installaties en boekjes. De thema’s die zich aandienen zijn onderwerpen die hem zorgen baren: de uitdagingen van het kunstenaarsleven, de vraag of hij op een toxische manier mannelijk is, of de polarisatie in Amerika die door de media wordt gevoed en uitvergroot.

Op IDFA gaat deze week House of Hope in première, de nieuwe documentaire van Marjolein Busstra. De film volgt het echtpaar Manar en Milad, dat een vrije school bestiert op de Westelijke Jordaanoever. Te midden van die alsmaar toenemende storm aan bezettingsgeweld en de genocide die zich in Gaza ontvouwt doet het echtpaar er alles aan om de kinderen die ze lesgeven een plek te bieden waar genezing kan plaatsvinden. Alles suggereert: dit is een veilige haven. Hier word je gezien. Hier mogen emoties worden getoond.

Naast kleding, creëert een modeontwerper hoe dan ook een norm – middels maattabellen of de modellen die de ontwerpen tonen. AI kan dit openbreken en inclusiever maken, signaleert Anouk van Klaveren in haar rol als docent aan de modeafdeling van de Willem de Kooning Academie. ‘Waar ik het in mijn studententijd nu eenmaal met de beschikbare mannequin in maat 34 moest doen, zie ik hoe de het virtuele ontwerpproces onze studenten de mogelijkheden biedt om het lichaam zelf te herdefiniëren.’

Dagmar Bosma bezocht Chupan Atashi’s solotentoonstelling Daddy Party آن نافه مراد که میخواستم ز بخت  درچین زلف آن بت مشکین کلاله بود in Metro54 en zag de performance New Animals. ‘De performers bewegen langzaam van elkaar weg, kruipend op handen en knieën, en stoten kirrende geluiden uit, die soms tussen huilen en lachen in zitten. Hebben deze dieren pijn, of zijn ze hitsig?’ Dagmar voelt verwantschap met deze wezens en koppelt het werk aan zijn zoektocht naar een daddy en een verlangen naar desintegratie.

Maurits de Bruijn ziet in het werk The Same Room van Minne Kersten het water op een bijna rustgevende manier bezit nemen van de dingen: overhemden, boeken, een dekbed. ‘Naarmate de kamer zich met water vult, komt er meer en meer rust. Juist omdat de ramp zich overduidelijk toch wel voltrekt, en de toeschouwer niet kan ingrijpen, wordt die op een prettige manier verlamt. Dit water sust, zoals heet badwater dat doet.’