‘Delen’ is cruciaal in het leven van Gil & Moti. De twee mannen doen dit op een vrij opmerkelijke manier die een behoorlijke invloed heeft op hun persoonlijke levensstijl: ze zijn onafscheidelijk bij elkaar elkaar, dragen altijd dezelfde kleding, betalen uit eenzelfde portemonnee en zijn in bezit van slechts één mobiele telefoon en sleutelbos. Sinds het kunstenaarsduo Gil & Moti in 1998 is gevormd, onderzoeken ze individualiteit en bevragen ze vormen en normen van identiteit. Als gehuwd gaykoppel en afkomstig uit Israël, gaat het duo exploratief om met onderwerpen als nationaliteit en identiteit, onderwerpen die hen gevormd hebben tot wie ze vandaag de dag zijn.

Gil & Moti, In Your Shoes, Constructive Betterment, 2015
Gil & Moti, In Your Shoes, Constructive Betterment, 2015

Waarom kozen de mannen ervoor altijd samen met elkaar te leven? Via mailcontact vertelt het duo me over hun ontmoeting en hoe het idee van ‘delen’ is ontstaan.

‘Als kunststudenten ontmoetten we elkaar in 1994 in Jeruzalem. Op slag werden we verliefd en al snel gingen we samenwonen. We werkten aan dezelfde sociaalpolitieke thema’s, waardoor we elkaar intellectueel goed konden helpen en ondersteunen. We maakten toen nog wel gescheiden beeldend werk. Afgestudeerd aan de kunstacademie besloten we samen een master te volgen en dat bracht ons in 1998 in Rotterdam. In Nederland voelden we een soort opluchting, een immens gevoel van vrijheid. Het gaf ons de kans een nieuwe start te maken en onszelf te ontwikkelen; we wilden onze identiteit onderzoeken. Dit was het jaar waarin we besloten niet meer afzonderlijk van elkaar te bestaan en als onafscheidelijk duo te gaan werken: Gil & Moti. We gingen hetzelfde gekleed, niet alleen om op elkaar te lijken, maar vooral om te functioneren als eenheid. ‘Delen’ vormt de basis en is een voortdurend conceptueel experiment op een visueel, mentaal en lichamelijk niveau. Onze persoonlijke processen hebben betekenis voor anderen en vormen inspiratie. Mensen gaan bijvoorbeeld nadenken over hoe ze zich relateren aan anderen in de samenleving.’

Terwijl ik een mail terugstuur naar Gil & Moti, vraag ik me af wie van de twee aan de andere kant achter de laptop zit. Is het Gil of is het Moti? Het is toch onmogelijk om zelfs de letters van het toetsenbord te delen? Tegelijkertijd besef ik dat deze vraag helemaal niet relevant is.

 

Het eigen lichaam en hun eigen leven vormen het werk van het kunstenaarsduo. Hun projecten starten vaak met persoonlijke indrukken, maar monden al snel uit in actuele sociaalmaatschappelijke thema’s zoals discriminatie, minderheden, het anders zijn en culturele conflicten. De projecten resulteren in performances, registraties, film, fotosessies etc.

Voor de video-foto installatie Available for You, gaat kunstenaarsduo naar verschillende lokale Islamitische gemeenschappen in Kopenhagen, Stockholm, Parijs en Rotterdam. De Joodse mannen zetten zich in voor Arabische immigranten. In het project In Your Shoes zoeken Gil & Moti contact met moslims om zicht te krijgen op hun persoonlijke leven; de moskee, het huis, het geloof. Wat gebeurt er als een Joods homoseksueel echtpaar en een moslim elkaar ontmoeten? Gesprekken over geloof, liefde, seksualiteit en kunst barsten los.  

 

Gil & Moti & Hakim, Available for you, 2009
Gil & Moti & Hakim, Available for you, 2009

 

Voor het project Dutch Volonteers maakte het duo een bijzonder besluit: ze gaven hun Israëlische nationaliteit op en worden officieel Nederlander. Gil & Moti meldden zich aan als vrijwilligers op Israëlisch en Palestijns gebied op de Westelijke Jordaanoever. De verandering van nationaliteit gaf de mogelijkheid om daadwerkelijk beide gebieden te kunnen bezoeken. Met een Israëlisch paspoort zou het illegaal zijn geweest om op Palestijns terrein te komen. Gil & Moti hielpen mee aan de (herop)bouw van huizen in zowel Israël als Palestina en kwamen in contact met lokale mensen en families. Het leven in beide gebieden en het persoonlijke contact met de bewoners gaf ze inzicht in het alledaagse leven in dit oorlogsgebied. Het duo legde dat vast met foto’s en video’s, de ontmoetingen en gesprekken namen zij op. Dit resulteerde in een ruimtelijke installatie met video, fotografie en sculpturen die in de tentoonstelling The Dutch Volonteers In fotomuseum Rotterdam te zien is.

 

Twee video’s, getoond op manshoge, staande projecties, laten de gesprekken met verschillende mensen uit de Joodse en Palestijnse gemeenschap zien. De video van de Palestijnse bewoners wordt op de achterkant van de projectie van de video van de Israëlische bewoners getoond. De fysieke scheiding van de twee video’s symboliseert hoe de gemeenschappen naast elkaar leven, een radicale scheiding door middel van een muur ligt ten grondslag. De video’s geven een eerlijk beeld van de manier waarop bewoners leven en hoe zij denken over wat er speelt. De pure gesprekken maken dat de huidige (oorlog)situatie op de Westelijke Jordaanoever voor een buitenstaander, in tegenstelling tot de fragmenten die men in het nieuws voorbij ziet komen, erg dichtbij. ‘Truth is stranger than fiction’ is een perfecte titel voor deze video-installatie, en wellicht ook voor het kunstenaarsduo zelf.

 

The Dutch Volunteers: Beit Jala Olive Wood, 2015
The Dutch Volunteers: Beit Jala Olive Wood, 2015

Fragment uit 'Truth is Stranger than Fiction', gesprek met bewoner
Fragment uit 'Truth is Stranger than Fiction', gesprek met bewoner

Expositie The Dutch Volunteers, Fotomuseum Rotterdam
Expositie The Dutch Volunteers, Fotomuseum Rotterdam

 

Gil & Moti filmen hun leven en de mensen die ze ontmoeten. Ze vinden dat kunstenaars een belangrijke rol zouden moeten innemen in de ontwikkeling van de samenleving. ‘Kunst kan een eyeopener zijn en zet aan tot een andere manier van denken en handelen.’

‘Door onafscheidelijk samen te zijn, ontvangen we altijd dezelfde impressies op hetzelfde moment. We ontwikkelen een gemeenschappelijke opvatting over de wereld om ons heen, een identiek denkbeeld en eenzelfde handelen. Bijna als tweelingbroers in een symbiose. We kunnen het ons niet inbeelden niet meer op deze manier samen te werken en te leven. We hebben geleerd snel keuzes te maken om ruzies te vermijden, anders zou het niet mogelijk zijn om 24 uur per dag, 365 dagen per jaar samen te zijn. We zeggen nooit ‘nee’ tegen een idee van de ander. Bij alles wat we doen, wisselen we op een natuurlijke manier van rol. We gebruiken bijvoorbeeld letterlijk hetzelfde canvas wanneer we schilderen. Bovendien schilderen we beurtelings in lagen, wat betekent dat we niet langer kunnen bijhouden wie wat heeft gedaan. Het is niet van Gil of van Moti; het is van Gil & Moti.

 

Op papier zijn Gil & Moti Nederlanders
Op papier zijn Gil & Moti Nederlanders