Puck Kroon

De dialoog tussen het schilderij en de schilder — in gesprek met Pepi Schikowski

Interview
31 oktober 2022

Pepi Schikowski is een van de zes winnaars van de Buning Brongers Prijs 2022. Mister Motley interviewt dit jaar alle kunstenaars. Puck Kroon sprak Pepi over subjectieve waardering, Mario Kart en hoe de olieverf op het doek de handelingen van de schilder stuurt. ‘Er is iets heel interessants aan de behoefte om alles te vermenselijken, of het nou een boom of een object is.’

Het is een warme vrijdagochtend. Nadat we ons digitaal aan elkaar hebben voorgesteld, vraag ik Pepi Schikowski waar hij zich bevindt. Hij vertelt me dat hij afgelopen week is verhuisd naar Berlijn. Achter hem zie ik een paar lege kleerhangers, een spiegel en wat kamerplanten. Schikowski zit op zijn matras die op de grond ligt. “De kamer heeft nog wat decoratie en meubilair nodig,” verontschuldigt hij zich. Pepi Schikowski studeerde in 2022 af van de afdeling Fine Art aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht. De schilder groeide op in Duitsland en Australië (hij bezit twee paspoorten) en begon met schilderen toen hij op de kunstacademie zat. “Ik had het gevoel dat dat ‘kunst’ was,” vertelt Schikowski als ik hem vraag waarom hij specifiek voor dit medium koos. We raken in gesprek over subjectieve waardering, Mario Kart en hoe de olieverf op het doek de handelingen van de schilder stuurt.

Puck Kroon

Wist je altijd al dat je schilder wilde worden? 

Eigenlijk wel, maar in de eerste jaren op de HKU heb ik ook met andere media gespeeld. Pas tijdens de pandemie heb ik me volledig op het schilderen gestort. Je moet je praktijk er volledig aan wijden, onder andere door te begrijpen uit welke traditie het voortkomt. De schilderkunst is een veeleisende minnares. Als je je wil verdiepen in het medium schilderen, moet je de touwtjes met andere media doorknippen. De directe manier van werken spreekt me enorm aan: je hoeft maar een veeg op het doek te zetten en het resultaat knalt eruit.

Heb jij jouw niche gevonden of is dat een eindeloos avontuur?

Ik weet niet of ik mijn niche al wil definiëren. Wel heb ik een bepaalde aanpak die kan worden opgevat als een ‘niche’ wat betreft mijn werkmethode. Ik werk energiek en snel. Als ik te lang over een doek doe, wordt het stug. Afhankelijk van het schilderij, werk ik zowel met gecontroleerde snelheid als met een losse toets wat het proces heel speels maakt. Plezier hebben is voor mij het meest gewenste doel tijdens het schilderen.

Pepi Schikowski - ‘The girl that ate the world’ 2022, 190 x 150 cm, olieverf op doek

Dat is een interessante benadering, het schilderen als speelveld. Hoe ben je erin geslaagd om dat speelveld te omarmen tijdens een studie waarbij beoordelingen onvermijdelijk zijn?

Als je ergens plezier in hebt, kun je er goed in worden. Je moet jezelf uitdagen, waardoor plezier maken ook met worstelen gepaard gaat. Sommige schilderijen verslappen door een serieuze aanpak waar diezelfde schilderijen floreren wanneer je ze experimenteel en ironisch benadert. Met de kracht van speelsheid en ironie kun je je verzetten tegen een instituut als de kunstacademie.

Zou je meer kunnen vertellen over je werkwijze? Heb je bijvoorbeeld van tevoren een idee voor het beeld dat je op het doek gaat zetten?

Dagelijks maak ik in vijf seconden schetsen op A5 van dingen die me opvallen, zoals details van bestaande schilderijen. Ik werk verder op de schetsen die in mijn atelier rondslingeren. Hoe kan ik een krabbel uitwerken op het canvas en vooral: werkt het oorspronkelijke idee dan nog? Meestal probeer ik een schilderij in een sessie van ongeveer twee uur af te maken, als in een suikerroes. Het in korte tijd produceren komt ook voort uit de verwachtingen vanuit de studie. Daar moet je gelijk over je werk praten en reflecteren op wat je hebt gemaakt. Ik heb het geduld niet om langzamer te werken.

Pepi Schikowski - ‘IF MY BABY DON’T LOVE ME, I KNOW HER SISTER WILL’ , 2021, 175cm x 135 cm, inkt, acryl en olieverf op doek

Heeft het materiaal dat je gebruikt invloed op het tempo waarin je schildert?

Zeker, ik schilder voornamelijk met olieverf en daar zijn meerdere redenen voor. Een ervan is dat het voortkomt uit een lange traditie die me enorm fascineert. Werken met olieverf is moeilijker dan met acrylverf vanwege de rijke textuur en de mogelijkheid om pure kleuren te mengen op het doek zelf in plaats van vooraf. Olieverf dwingt je ook om op een gegeven moment te stoppen. Vergeleken met acryl heb je niet eindeloos de mogelijkheid om lagen toe te voegen. De olieverf spreekt in al zijn beperkingen tot je, waardoor er sprake is van een dialoog tussen het schilderij en de schilder.

Dat klinkt alsof je geen moeite hebt met het afronden van een schilderij. Aan welke criteria moet een doek voldoen voordat je kunt zeggen: dit is af?

Zoals ik al zei, is het een continue dialoog met het werk, zowel in materiaal als in narratief. De schilderijen leren me om te gaan met onlogisch kleurgebruik, maar ook met eenvoudige composities.
In What we hear from the forest (working title) (2021) is de figuur niet opgesloten in de achtergrond, maar zweeft hij in het beeld. Dat surreële aspect vind ik sterk en overtuigend. Het schilderij communiceert tijdens het maakproces welke kleuren of composities ik kan gebruiken. Door een lik verf op het doek te plaatsen, gebeurt er vaak iets onverwachts: het geheel wordt ruw of glad, contrasterend of monotoon. Op een gegeven moment is het doek verzadigd, zowel qua hoeveelheid verf als qua compositie. Uiteindelijk gaat het om het bereiken van voldoening en overtuigingskracht. Ik heb het gevoel dat dat moment bij elk schilderij anders is, op een bepaald moment ‘weet’ je gewoon dat ‘het’ er is. Het kan ook zijn dat er juist iets lijkt te ontbreken, wat ook interessant kan zijn.

Hoe zou je het beeld dat op het doek ontstaat omschrijven?

Het voelt als tijdsverspilling om te pogen het onderwerp van mijn schilderijen te benoemen. Ik vind het belangrijker om de toeschouwer de ruimte en het vertrouwen te geven om zelf een verhaal te creëren: ik roep vragen op zonder een definitief antwoord te geven, waardoor er een bepaalde mate van mysterie ontstaat en nieuwsgierigheid wordt aangewakkerd.
Natuurlijk zijn er verschillende thema’s die als rode draad door mijn werk lopen. Momenteel vind ik het interessant om al schilderend te onderzoeken hoe ik vormen kan reduceren. Zo kwam ik tijdens het afstuderen op het aardappelmannetje, een soort Humpty Dumpty figuur. Voorheen werkte ik met smileys als directe vertaling van non-verbale communicatie; na het afstuderen ben ik oude cartoons gaan bekijken en toevallig heb ik gisteren een personage uit Mario Kart laten tatoeëren op mijn bovenbeen: er is iets heel interessants aan de behoefte om alles te vermenselijken — iets onmenselijks zo menselijk mogelijk maken — of het nou een boom of een object is.

Pepi Schikowski - ‘Goodbyebye’, 2022, 150 x 200 cm, olieverf op doek

In sommige schilderijen gebruik je grafische elementen. Waar in cartoons de tekst ondersteund wordt door beeld, werkt het bij jou andersom. Wat is de functie van teksten en cijfers in het beeld?

De grafische elementen plaats ik zodat ze de drager van het beeld worden. De ogen van de toeschouwer navigeren als vanzelf naar de tekst en kunnen daardoor ook sturend zijn en bepalen welk gedeelte van het schilderij de aandacht krijgt. Datzelfde geldt voor de werktitels die ik aan de schilderijen geef. Die kunnen misleiden waardoor je als kijker het spoor bijster raakt of er juist overduidelijk en confronterend dik bovenop liggen.

Zijn er dingen, naast de verhuizing naar Berlijn en het onderzoek naar vermenselijking in je schilderijen, waar je je nu op richt?

Ik leef nu tijdelijk in verstrooide chaos. Mijn werken staan in een opslag in Utrecht, mijn meubels staan bij mijn ouders in Keulen en ik woon in een vrijwel lege kamer in Berlijn met een tas vol willekeurige kleding. Vandaar dat ik me voorlopig richt op het landen in deze stad, het zoeken naar een atelier en een baan. In september heb ik een tentoonstelling bij Marian Cramer Projects in Amsterdam. Als ik daarvan terugkom, hoop ik aan de slag te kunnen met het maken van nieuw werk. Ik wil ontdekken wat voor effect de nieuwe leefomgeving heeft op mijn schilderijen. Het wordt een periode van het verkennen van de Berlijnse kunstscene. Ondertussen ben ik me ook aan het voorbereiden op de aanmelding voor een master in schilderen in Hamburg waar Abel Auer doceert. Auer maakt kleurrijke schilderijen van kleine taferelen waarin van alles kan gebeuren zonder beperkingen van de zwaartekracht of andere natuurkundige wetten. Op een dag wil ik ook toelating doen bij De Ateliers vanwege het netwerk, de studievoorziening en het beschikbare budget. Maar dat is voor later, ik wil niet te ver in de toekomst kijken aangezien er zich onderweg zoveel kansen kunnen voordoen.

De Buning Brongers Prijs is een tweejaarlijkse Nederlandse kunstprijs voor jonge beeldend kunstenaars. De prijzen worden uitgereikt door de Buning Brongers Stichting uit de nalatenschap van Johan Buning, zijn vrouw Titia Brongers en zijn schoonzus Jeanette Brongers. De Buning Brongers Prijs is de grootste particuliere kunstprijs van Nederland en is sinds 1966 uitgereikt aan 162 kunstenaars. Aan de prijs is een geldbedrag verbonden van €4.500. De kandidaten voor de prijs worden door kunstopleidingen uit het hele land voorgedragen.

De feestelijke prijsuitreiking en opening van de tentoonstelling vindt plaats op vrijdag 25 november in Arti et Amicitiae te Amsterdam. Je bent van harte uitgenodigd hierbij aanwezig te zijn. Meer informatie op buningbrongers.nl

Pepi Schikowski - VLNR: a. Maria in red, 2022, 170 x 140 cm, acrylverf en olie op doek b. Dogdays, 2022, 100 x 100 cm, acrylverf en olie op doek
Advertenties

Ook adverteren op mistermotley.nl ? Stuur dan een mail naar advertenties@mistermotley.nl

#mc_embed_signup{ font:14px Riposte, sans-serif; font-weight: 200; } #mc_embed_signup h2 { font-size: 3.6rem; font-weight: 500 } #mc_embed_signup .button { border-radius: 15px; background: #000;} #mc_embed_signup /* Add your own Mailchimp form style overrides in your site stylesheet or in this style block. We recommend moving this block and the preceding CSS link to the HEAD of your HTML file. */

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

* verplicht
Email formaat
(function($) {window.fnames = new Array(); window.ftypes = new Array();fnames[0]='EMAIL';ftypes[0]='email';fnames[1]='FNAME';ftypes[1]='text';fnames[2]='LNAME';ftypes[2]='text'; /* * Translated default messages for the $ validation plugin. * Locale: NL */ $.extend($.validator.messages, { required: "Dit is een verplicht veld.", remote: "Controleer dit veld.", email: "Vul hier een geldig e-mailadres in.", url: "Vul hier een geldige URL in.", date: "Vul hier een geldige datum in.", dateISO: "Vul hier een geldige datum in (ISO-formaat).", number: "Vul hier een geldig getal in.", digits: "Vul hier alleen getallen in.", creditcard: "Vul hier een geldig creditcardnummer in.", equalTo: "Vul hier dezelfde waarde in.", accept: "Vul hier een waarde in met een geldige extensie.", maxlength: $.validator.format("Vul hier maximaal {0} tekens in."), minlength: $.validator.format("Vul hier minimaal {0} tekens in."), rangelength: $.validator.format("Vul hier een waarde in van minimaal {0} en maximaal {1} tekens."), range: $.validator.format("Vul hier een waarde in van minimaal {0} en maximaal {1}."), max: $.validator.format("Vul hier een waarde in kleiner dan of gelijk aan {0}."), min: $.validator.format("Vul hier een waarde in groter dan of gelijk aan {0}.") });}(jQuery));var $mcj = jQuery.noConflict(true);

Meer Mister Motley?

Draag bij aan onze toekomstige verhalen en laat ons hedendaagse kunst van haar sokkel stoten

Nu niet, maar wellicht later