Een glorieus soort krimpen van Miriam Reeders

Don’t hesitate

Vijf jaar geleden verruilde Miriam de grote stad voor een dorp bij de Veluwe, waar ze werkte als leerkracht op een basisschool. Eind 2023 kreeg ze de diagnose longkanker en snel daarna hoorde ze dat ze niet meer beter zou worden. Sindsdien maakte ze de tekeningen die in dit boek te zien zijn. Ze schrijft ook op Instagram over haar nieuwe werkelijkheid.

Lucht
Landerig op de bank hangend keek ik om me heen. Het was donderdag- avond en de laatste avond voor Kuno en ik weer naar huis zouden gaan. Ik keek naar rechts en de lucht was knaloranje. Lichtgevend als in een film waar iets apocalyptisch gebeurt. Ik schoot overeind en liep naar het raam om het beter te zien. Ik zag het echt goed. De lucht was licht- gevend oranje. ‘Het is vast een spectaculaire zonsondergang maar daar ben ik nu natuurlijk te laat voor!’ riep ik naar Kuno, die kalm antwoord- de dat ik gewoon moest gaan kijken.

Ik ging snel naar buiten, pakte de huurfiets en reed zo snel als ik kon naar de duinen. De kortste weg was een wandelpad door het bos. Tussen de bomen was de lucht fluorescerend. Hijgend kwam ik aan de bosrand en zette ik mijn fiets op slot. Ik liep richting het hoogste duin en realiseerde me dat de lucht niet meer oranje was. Terwijl ik nog harder hijgend de trappen van het Koreaduin beklom overviel me een gevoel van teleurstelling. Ik had het gemist.

Een vrouw kwam naar beneden lopen. Ik zei half hardop: ‘Ik ben te laat’ en de vrouw keek me aan en antwoordde: ‘Het is nog steeds heel mooi hoor’ en op dat moment realiseerde ik me dat ik helemaal verkeerd dacht en voelde. Dat ik een natuurverschijnsel probeerde te consumeren alsof ik naar de bioscoop ging. Het sloeg nergens op. Ondertussen kwam ik boven op het duin en daar was het een fenome- nale gebeurtenis. Om daar te kunnen zitten en kijken naar alles wat er was. En dat ik zo dom was geweest te denken dat ik te laat was voor iets waar je niet te laat voor kunt zijn. Ik keek zo goed als ik kon maar het was te groots om te bevatten dus ik liet het over me heen komen.

Het was zo fantastisch: de steeds veranderende lucht, de zwarte sil- houetten van vogels die overvlogen, de geluiden die ze maakten. Een deel van mij wilde eigenlijk in het duin blijven liggen en nooit meer op- staan, een ander deel vond dat een beetje dramatisch maar wilde best wel blijven liggen tot het helemaal donker was, maar om welke reden dan ook stond ik op en liep in de schemer naar mijn fiets. Terug door het zwarte bos naar de mensenwereld.

Pad
Het hert keek me van een afstandje, kauwend aan. Ik glimlachte en fietste verder zodat hij ook verder kon met wat hij aan het doen was zonder zich af te hoeven vragen of ik een bedreiging vormde.

Over vijf dagen word ik vijftig. In een vorig leven zag ik mijn verjaardag altijd als reden om iets leuks te doen en vooral niet thuis te zijn. Iets met fietsen, met Kuno en met eten is wel ongeveer het gemiddelde van de afgelopen tien jaar. En dan vooruitkijken naar alles wat er zou kunnen gebeuren. Er is altijd wel iets te bedenken. Wat ging er goed, wat ga ik anders doen, dat soort dingen.

Mijn leeftijd zegt me niks. Ik ken bejaarden van achtentwintig en vlam- mende mensen van achtentachtig. Het is belangrijk om je met leuke, lollige, originele, fantastische, lieve, te gekke mensen te omringen en dat is me gelukt.

In dit leven is mijn verjaardag een ander verhaal. In de aanloop er naar- toe (een aanloop die ik niet eerder zo zag aankomen) ben ik me ineens bewust van hoe confronterend mijn verjaardag is. Is dit mijn laatste verjaardag? Wat gaat er het aankomende jaar gebeuren met mij? Hoe moet ik me verhouden tot een aankomend jaar? Hoe verzin je een toe- komst die er niet lijkt te zijn? Hoe verzin je een andere toekomst, eentje die er wel kan zijn en die het liefst niet angstaanjagend is? Hoe navigeer ik daar doorheen zodat ik niet in een abstracte variatie op een wachtkamer zit? (Met de dag leven, meebewegen, accepteren, checkerdecheck- checkcheck die snap ik, maar dat is niet wat ik zoek.)

Eigenlijk wil ik dus een nieuwe definitie voor toekomst uitvinden. Of een andere definitie van leven. Zoals wanneer ik alleen door het bos fiets en alles wat magisch is me uitnodigt om daarin op te gaan, er onderdeel van te worden. Een definitie met een andere dichtheid dan het leven zoals ik het nu ken. Zodat er iets is dat in de verte lonkt. Iets om naar uit te kijken.

Zoals een hert. Of een pad dat er eerder nog niet was. Een pad naar alles wat ik nog nooit heb gezien. Dat zou goed zijn.

Miriam tekent nog steeds vooral scènes uit het dagelijks leven en de humor is niet verdwenen. Maar haar tekeningen gaan niet meer over mensen die hun plek in het leven niet kunnen vinden. Integendeel: ze gaan over iemand die precies weet waar ze is en die de waarde kent van de momenten waar anderen aan voorbijgaan.

Zoals Mary Oliver, haar lievelingsdichter, schrijft in Don’t hesitate:

If you suddenly and unexpectedly feel joy,
don’t hesitate. Give in to it. There are plenty
of lives and whole towns destroyed
or about to be. We are not wise, and not very often kind. And much can never be redeemed.

Still, life has some possibility left. Perhaps this is its way of fighting back, that sometimes something happens better than all the riches or power in the world. It could be anything, but very likely you notice it in the instant when love begins. Anyway, that’s often the case. Anyway, whatever it is, don’t be afraid of its plenty. Joy is not made to be a crumb.

Het kleine is het grote. Dat is geen antwoord op het mysterie van het leven, dat zal voor ons altijd intact blijven. Het is ook geen oplossing voor het lijden dat meekomt met ziekte. Maar het is genoeg om te kunnen weten wat telt. In haar tekeningen laat Miriam ons meekijken, zodat wij dat ook beter kunnen zien.

Een glorieus soort krimpen is te bestellen via de website van boekhandel Savannah Bay