Puck Kroon

Gevulde leegte in de Open Studios 2022 van de Rijksakademie

Tentoonstellingsbespreking
27 mei 2022

Puck Kroon bezocht voor Mister Motley de Open Studios 2022 van de Rijksakademie en maakte een eerste selectie van de werken die daar elk op eigen wijze de ruimte vullen, verstoren en innemen.

“Het is eigenlijk gewoon de gevulde leegte,” ving ik op aan het einde van mijn ronde door de gangen van de Rijksakademie. Ik kon mijn medebezoeker geen ongelijk geven, sterker nog, zij benoemde de gemene deler van de huidige lichting residenten. De helft van hen begon een paar weken voor de eerste lockdown in 2020 aan hun residentie, de andere helft in september 2021 vlak voor er een nieuwe lockdown werd afgekondigd. Hoe zorg je — wanneer de wereld buiten de muren van je atelier in de ban is van een onzichtbaar maar voelbaar virus — voor een productieve werkomgeving? Welke restanten van een periode van isolatie worden zichtbaar in het werk?

De Open Studios van de Rijksakademie in Amsterdam geven een kijkje in de ontwikkeling van de 45 kunstenaars die momenteel in het gebouw hun atelier gevestigd hebben. De route loopt langs ateliers, door gangen, naar de bibliotheek, langs tussen- en projectruimtes waarbij een grote verscheidenheid aan materiaalgebruik, werkpresentatie en inhoudelijke vraagstukken getoond wordt.

Razia Barsatie. Open Studios 2022 Rijksakademie. Foto: Puck Kroon
Razia Barsatie. Open Studios 2022 Rijksakademie. Foto: Puck Kroon
Razia Barsatie_Open Studios 2022_Rijksakademie_Puck Kroon-2

Razia Barsatie heeft haar atelier gevuld met tekeningen op tapiocazetmeel, bewerkt met kerrie en chili die langzaam maar zeker worden overgenomen door een proces van verdroging en schimmels. Ze liggen, hangen, zweven door de ruimte. De tekeningen zijn levende organismen geworden. Met Unexpected messages from home bring great memories onderzoekt Barsatie hoe het taboe rond onderwerpen als seksualiteit en gender drastisch doorbroken kan worden. Dit doet ze door de geuren van kruiden tegen de achtergrond van haar Surinaamse achtergrond te verkennen en als drager voor het vertellen van verhalen in te zetten. Het is haar missie om schaamte weg te nemen en de dialoog tussen toeschouwer en kunstenaar bij te laten dragen aan een mentaliteitsverandering en daarmee een gezondere moraal rondom afkomst, seksualiteit en gender.

Naast de tekeningen werkt Barsatie met geluid dat uit een okergeel sculptuur komt: een stormachtig geruis, een schrapende, soms zelfs brullende stem. Het is alsof er een organisme in opgesloten zit en eruit wil door te roepen en te schreeuwen: een metafoor voor het ongemak om te spreken over thema’s als kindermisbruik in het gezin, seks en huwelijken tussen verschillende rassen of religies dat Barsatie wil doorbreken.

Hannah Dawn Henderson - Blueprints, constructing the membrane of a temporary dwelling (2022)

Na de lichte studio van Barsatie, loop ik een vrij donker atelier in, waar bij de ingang een waarschuwing hangt: “This work contains fragile elements.” Het nostalgische geklik van een aantal diaprojectors die over de ruimte zijn verspreid, zorgt voor verschillende lichtbronnen. Er worden wazige beelden geprojecteerd op hangende lappen donkerblauw textiel (vervagende ‘blauwdrukken’, verwijzend naar de cyanotype techniek die vroeger onder andere werd gebruikt om tekeningen te reproduceren). Hannah Dawn Henderson doet onderzoek naar lyrische verhalen in combinatie met (choreo-)grafische en haptische methodes van beeldverwerking.

Het interessegebied van Henderson is breed: diasporische erfenissen, archiveringspraktijken, vergankelijkheid, droomlandschappen en andere ongrijpbare ruimten, alsook hermeneutiek en rituelen als manieren om verhalen te vertellen. De vondsten van Henderson vormen een assemblage van met elkaar verweven verhalende elementen, bestaande uit teksten, gevonden objecten, tekeningen en sculpturale componenten. De verzamelde beelden bestaan heel tijdelijk door het gebruik van de diaprojectors. De toeschouwer wordt gedwongen om gevoelig te zijn voor de informatie die in het beeldmateriaal verscholen ligt. Welke elementen herken ik? Waar kijk ik eigenlijk naar?

Yazan Khalili. Open Studios 2022 Rijksakademie. Foto: Puck Kroon
Yazan Khalili. Open Studios 2022 Rijksakademie. Foto: Puck Kroon

In het atelier van gastresident Yazan Khalili staat een tafel vol planten omringd door polaroids. Op de plantenpotten zitten stukjes tape met namen erop. Een aantal voornamen heb ik al langs zien komen naast de deur van andere studio’s op de route door het gigantische gebouw van de Rijksakademie. Zou Khalili de verzorging van de planten hebben uitbesteed aan mederesidenten en naasten?

De kunstenaar houdt zich bezig met het symbolische gewicht van kunst, het instituut als entiteit, een kritische blik op het landschap en de gedeelde verantwoordelijkheid die het landschap vraagt. In dit werk van Khalili staan gemeenschap en zorg voor (elkaar) centraal, sociale aspecten die in een periode van lockdown en fysieke afstand des te belangrijker zijn geworden. De polaroids zijn vastgelegde herinneringen van Khalili: ik zie intimi, begeleid door een lopende tekst die hier en daar op poëtische wijze een abstract verhaal poogt te vertellen. De gevulde tafel is een visueel archief dat de afgelopen jaren gestaag gegroeid is met de verzameling planten als bewijs.

Rosella Nisio. Open Studios 2022 Rijksakademie. Foto: Puck Kroon

Waar in het werk van Khalili het menselijke aspect zich op indirecte wijze manifesteert, focust Rossella Nisio zich op de concrete sporen die de mens in ruimtes achterlaat. Een ogenschijnlijk stilstaand videoframe eist alle aandacht in de ruimte op: verder zijn alleen een aantal houten stoelen (dezelfde als in de video), een achteloos opgehangen ansichtkaart, een ouderwets bloktv’tje en een drietal tekstcollages te zien waarbij delen van de tekst verborgen blijven achter stroken papier.

Verstilling, afwezigheid en aanwezigheid: wat is er aan dit schouwspel vooraf gegaan? Wat heeft zich in deze ruimte afgespeeld? Dit zijn precies de vragen die Nisio stelt. Het is een onderzoek naar narratieve mogelijkheden binnen de dynamische relaties tussen bestaan of verbuigen en tussen het geheugen, de verbeelding en de ruimte.

Ola Hassanain. Open Studios 2022 Rijksakademie. Foto: Puck Kroon

Ola Hassanain ontwikkelt langzaam maar zeker een ‘ruimtelijke geletterdheid’ via het idee van ‘ruimte als discours’. Hoe wordt de ruimte gepresenteerd, geanalyseerd en geïnterpreteerd? De leegtes die de afgebladderde verf op de muur achterlaat zijn gevuld, of is het gewoonweg de grove muur achter het strakke stucwerk?

Hassanain verdeelt haar tijd tussen Amsterdam en Khartoum en in dit werk reageert ze op de politiek van de ruimte. De installatie The line that follows is een constellatie van gemanipuleerde perspectieftekeningen gebaseerd op routes die in Khartoum zijn afgelegd, geabstraheerde vormen en sculpturale diagrammen. Gedwongen migratie is als een voortdurende cyclus van ‘catastrofe’ en ‘leegmaking’, een gegeven waar de kunstenaar zich keer op keer toe verhoudt.

Open Studios Rijksakademie was te bezoeken op zaterdag 14 mei en zondag 15 mei en van donderdag 19 mei tot en met zondag 22 mei. Kijk voor meer informatie op www.rijksakademie.nl

Advertenties

Ook adverteren op mistermotley.nl ? Stuur dan een mail naar advertenties@mistermotley.nl

#mc_embed_signup{ font:14px Riposte, sans-serif; font-weight: 200; } #mc_embed_signup h2 { font-size: 3.6rem; font-weight: 500 } #mc_embed_signup .button { border-radius: 15px; background: #000;} #mc_embed_signup /* Add your own Mailchimp form style overrides in your site stylesheet or in this style block. We recommend moving this block and the preceding CSS link to the HEAD of your HTML file. */

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

* verplicht
Email formaat
(function($) {window.fnames = new Array(); window.ftypes = new Array();fnames[0]='EMAIL';ftypes[0]='email';fnames[1]='FNAME';ftypes[1]='text';fnames[2]='LNAME';ftypes[2]='text'; /* * Translated default messages for the $ validation plugin. * Locale: NL */ $.extend($.validator.messages, { required: "Dit is een verplicht veld.", remote: "Controleer dit veld.", email: "Vul hier een geldig e-mailadres in.", url: "Vul hier een geldige URL in.", date: "Vul hier een geldige datum in.", dateISO: "Vul hier een geldige datum in (ISO-formaat).", number: "Vul hier een geldig getal in.", digits: "Vul hier alleen getallen in.", creditcard: "Vul hier een geldig creditcardnummer in.", equalTo: "Vul hier dezelfde waarde in.", accept: "Vul hier een waarde in met een geldige extensie.", maxlength: $.validator.format("Vul hier maximaal {0} tekens in."), minlength: $.validator.format("Vul hier minimaal {0} tekens in."), rangelength: $.validator.format("Vul hier een waarde in van minimaal {0} en maximaal {1} tekens."), range: $.validator.format("Vul hier een waarde in van minimaal {0} en maximaal {1}."), max: $.validator.format("Vul hier een waarde in kleiner dan of gelijk aan {0}."), min: $.validator.format("Vul hier een waarde in groter dan of gelijk aan {0}.") });}(jQuery));var $mcj = jQuery.noConflict(true);

Meer Mister Motley?

Draag bij aan onze toekomstige verhalen en laat ons hedendaagse kunst van haar sokkel stoten

Nu niet, maar wellicht later