Mister Motley heeft een boek gemaakt. Koop hier 'Dit is een vertaling'.

Image

Een wandeling met herman de vries

06 May 2015 Wieke Teselink

De zon is ingepakt in grote grijze mist, die een mysterieuze invloed heeft op de eilanden. In een blauwe boot varen we over het klotsende groenblauwe water rondom Venetië naar het eilandje Lazzaretto Vecchio, waar herman de vries al afgelopen winter twee keer een bezoek aan bracht. Het eiland is omringd met een muur. Vroeger, rond 1423, was het eiland een quarantaine ziekenhuis voor mensen met de pest. Het ziekenhuis is nu een ruïne, enkele delen zijn gerestaureerd en de natuur erom heen licht verwilderd. de vries verzamelde hier materiaal voor nieuw werk in het paviljoen en gaf ook toevoeging aan het eiland zelf. 

Met herman voorop struinen we het eiland af. Af en toe maakt hij een vreugdedansje voor de perscamera’s of plukt hij iets uit de grond. De kunstenaar heeft de natuur op het eiland een aantal kleine witte stenen geschonken met gouden tekst daar ingelegd. Hij noemt de stenen bescheiden, een plant zou makkelijk over de steen heen kunnen  groeien. De tekst op de steen heeft veelal met zijn zienswijze te maken, maar ook met de historie van de plek. Een deel van het eiland was een massagraf ten tijde van het ziekenhuis. De kunstenaar gebruikt om die reden de teksten: ‘death was here’ en ‘life is’. Een andere uitspraak is de wijze uitspraak: ‘be aware’. Zet je zintuigen aan het werk, of zoals de vries zegt: ‘Zijt gewaar. Als je om je heen kijkt, dan is er meer te zien dan mijn tekst.’

In zijn hand houdt hij een kleverige top van een plant, pretogen verschijnen en hij zegt: ‘Als kind, meer jongens als meiden, was het zo leuk om deze dingen achter iemands kleding te doen. Die plantjes noemde we kruipertjes.’ 

Voor het tweede voorbereidende bezoek van herman de vries aan het eiland was de wilde natuur helemaal plat gemaaid. Het was nodig, want daarvoor was het onbegaanbaar. Maar de vries houdt niet van een ordelijke groen dek. ‘Een gemaaid grasveld is meestal arm en langweilig.’ Bij de steen ‘nature mater’ (moeder natuur) vindt een korte performance plaats. Drie vrouwen blazen met al hun kracht in een schelp. Het geluid is krachtig, het doordringt tot eenieder. herman hoopt dat ze na een volledige restauratie van dit eiland ook de verwildering van het gebouw waaraan deze steen is geplaatst behouden. De chaotische natuur werkt als een herinnering, want de natuur overwint altijd volgens de vries.

In het Giardini park, waar de paviljoens zich bevinden, is het gras heel langweilig. Het grind wordt gedurende de dag zelfs aangeharkt en ik zag zelfs iemand die de grond om een boom heen ordende. In het geordende park heeft de vries het lichte Rietveld paviljoen gevuld met natuur. Op Lazzaretto Vecchio en in het Giardini park verzamelde hij de natuur en bracht het tot een ordening. Op het eiland moet je zoeken naar het werk. In de tentoonstelling wordt je aan de ingekaderde natuur onderworpen. de vries zegt dat de natuur een oplossing voor alles biedt. Hij is zich van dit gegeven tot in het diepste overtuigd en concessieloos.

De wandeling start voor mij eigenlijk in Diepenheim, het dorp waar ik vlakbij opgroeide en waar twee werken van herman de vries in de natuur zijn te vinden. Nadat de vlam voor de kunst bij mij oversloeg maakte ik zodoende al snel kennis met herman de vries. De liefde voor zijn kunst groeide gestaag met zijn gewassen mee, ik moest mij verdiepen in zijn werk voordat ik het kon aanvoelen, vatten en waarderen.

Op het eiland komt herman de vries op mij over als een oude wijze die alle bezoekers op een poëtische wijze iets wil bijbrengen. Niet als een prediker, maar als een grootvader in een luie stoel met schapenvacht erin. Dat hij zestig jaar ouder is dan ik, zijn zachte stem, de woorden die hij kiest en zijn baard maken dat beeld compleet. We zoeken naar een antwoord dat de natuur altijd te bieden heeft en dan bescheiden maar toch in gouden letters vinden we zijn wijze raad in een steen gekerfd, tot op de dag dat de natuur het overwoekert heeft en zijn woorden opslokt in haar allesomvattende wijsheid.

Tijdens de Biënnale in Venetie gaat er meerdere malen per dag een boot richting het eiland Lazzaretto Vecchio om het werk aldaar te kunnen bekijken. 

Ook adverteren op mistermotley.nl? Stuur dan een mail naar maurits@mistermotley.nl