Guus van der Velden & Marieke Gelissen

Marieke Gelissen en Guus van der Velden – How to

Online tentoonstelling
5 oktober 2021

Marieke Gelissen en Guus van der Velden reflecteren in deze online tentoonstelling op de rol die handleidingen (kunnen) spelen in hedendaagse kunst. 

 

Begin 2021 maakte Marieke Gelissen een publicatie. In deze publicatie beschrijft ze stap voor stap met tekst en foto’s hoe je uit een aardappel de ideale kristallijne vorm van kwarts kan snijden. Haar publicatie is een document dat informatie over een bepaalde actie overdraagt. Zo’n document is een handleiding. Doorgaans wordt een handleiding pas opgesteld door een producent nadat de vorm en functie van een product bekend is. De handleiding heeft dan als doel informatie over de vervaardiging of het gebruik van het product over te dragen aan een onwetend publiek.

Als een handleiding informatie bevat over het gebruik van een voorwerp, wat betekent dit dan voor een kunstenaar? Op het moment dat een werk is voltooid blijft er doorgaans weinig aanleiding over om aan iemand anders uit te leggen hoe dat werk geconstrueerd zou moeten worden. Praktische handleidingen van deze aard zijn bijgevolg een relatief recent verschijnsel. Dit is sterk gerelateerd is aan de opkomst van kunstwerken die bij iedere tentoonstelling opnieuw opgebouwd moeten worden. Zo maakte Marcel Duchamp een map van 76 pagina’s met instructies voor het (de)monteren van Étant Donnés, een werk dat pas na zijn overlijden voor het eerst werd tentoongesteld.

Een functionele handleiding in de kunst is zeldzaam.

Door de jaren heen keert de handleiding regelmatig terug in het werk van kunstenaars. De conceptuele kunst komt al snel in je op, waarin ‘the idea becomes the machine that makes the art’, zoals Soll Lewitt het al eens krachtig stelde. In deze opvatting formuleert de kunstenaar een instructie waarmee een ander het werk kan uitvoeren. Een groot verschil tussen dit soort instructie en een dagelijkse handleiding is dat een handleiding doorgaans wordt ingezet om een reeds uitgevoerde actie te herhalen, terwijl in de conceptuele kunst de bedoelde actie nog niet is uitgevoerd en in sommige gevallen zelfs nooit zal worden uitgevoerd.

Een functionele handleiding in de kunst is zeldzaam. Zelfs wanneer wij beschikken over een uitvoerige handleiding met gedetailleerde instructies en werktekeningen, dan is deze zelden zo functioneel als het lijkt. Een lezer kan de werken uit de handleidingen van Esther Brakenhoff en Atelier van Lieshout gebruiken om exacte kopieën van hun werk te vervaardigen. Toch is er bij geen van beide kunstenaars de verwachting dat deze instructies daadwerkelijk worden opgevolgd. De uitnodiging om te reflecteren op het maakproces lijkt minstens zo belangrijk.

Voor Guus van der Velden was deze uitnodiging om te reflecteren op het maakproces de aanleiding om in 2018 een Instruction Booklet te maken voor een serie schilderijen die hij vier jaar eerder had gemaakt. Van der Velden merkte daarbij dat het zeer nauw komt hoe specifiek de gegevens in een instructie moeten zijn. Te veel openheid maakt de instructie tot op zekere hoogte overbodig, terwijl te gedetailleerde informatie kan leiden tot verstikking. Daardoor is zijn handleiding heel specifiek en toch cryptisch.

Het is kunstenaars eigen om telkens een andere interpretatie te geven aan de dingen die we kennen, of denken te kennen. De instructies in deze verzameling kunnen moeilijk worden teruggebracht tot een vaste vorm. Ook is de status van deze documenten niet altijd even duidelijk: sommige zijn commentaar op eerder werk of een eenvoudige overeenkomst, terwijl andere op zichzelf staande objecten zijn die de basis vormen voor een oeuvre. Evenwel hebben wij in deze verzameling proberen te zoeken naar een aantal werken die een goed beeld geven van de reikwijdte van instructies in de kunst, zonder daarbij in willekeur te vervallen.

 

 

Laure Prouvost - Detail uit This Means Love, 2020
Ad Reinhardt - How to Look at Iconography. 1946
Fischli & Weiss - How to Work Better, 1991 - 2016
Sol LeWitt - Plan für Konrad Fishers Galerie, 1971. Beeld: reconstructie door Guus van der Velden.
Guus van der Velden- Instruction Booklet, 2014 - 2018
Dan Graham - Two Rooms / Relative Slow-Motion, 1974
Erwin Wurm - Glue your brain to the board and think about Adorno, 2005
Erwin Wurm - The Discipline of Subjectivity, 2000
Erwin Wurm - Outdoor Sculptures Appenzell (C-print), 1998
Bruce Nauman - Body Pressure, 1974
Yoko Ono - Conversation Piece, an event score from Grapefruit, 1964
Serge Onnen - Manuals #9. Uit de serie Manuals (1998-nu)
Marieke Gelissen - Habitus Handleiding, 2021
Marieke Gelissen - Habitus Handleiding, 2021
Marcel Broodthaers - La Souris écrit Rat, 1974
Sine van Menxel – Pootje, 2013
Alexandra Navratil - Modern Magic, 162 slides, 2 carousel slide projectors, 2013 (stills)
Ruth van Beek - The Manuals, nr. 1 Morning Ritual, 2013
Esther Brakenhoff - Sewing pattern for abstract sculptures, 2013
Esther Brakenhoff - Sewing pattern for abstract sculptures, model Tony (1 of 6 patterns), 2013
Atelier van Lieshout - A Manual, Publicatie, NAi Publishers, 1997
Atelier van Lieshout - A Manual, Publicatie, NAi Publishers, 1997
Atelier van Lieshout - A Manual, Publicatie, NAi Publishers, 1997
Marcel Duchamp - La mariée mise à nu par ses célibataires, même,1915-1923
Stanley Brouwn - This Way Brouwn, 1964
William Wegman - Before/On/After: Permutations, 1972
Advertenties

Ook adverteren op mistermotley.nl ? Stuur dan een mail naar advertenties@mistermotley.nl

#mc_embed_signup{ font:14px Riposte, sans-serif; font-weight: 200; } #mc_embed_signup h2 { font-size: 3.6rem; font-weight: 500 } #mc_embed_signup .button { border-radius: 15px; background: #000;} #mc_embed_signup /* Add your own Mailchimp form style overrides in your site stylesheet or in this style block. We recommend moving this block and the preceding CSS link to the HEAD of your HTML file. */

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

* verplicht
Email formaat
(function($) {window.fnames = new Array(); window.ftypes = new Array();fnames[0]='EMAIL';ftypes[0]='email';fnames[1]='FNAME';ftypes[1]='text';fnames[2]='LNAME';ftypes[2]='text'; /* * Translated default messages for the $ validation plugin. * Locale: NL */ $.extend($.validator.messages, { required: "Dit is een verplicht veld.", remote: "Controleer dit veld.", email: "Vul hier een geldig e-mailadres in.", url: "Vul hier een geldige URL in.", date: "Vul hier een geldige datum in.", dateISO: "Vul hier een geldige datum in (ISO-formaat).", number: "Vul hier een geldig getal in.", digits: "Vul hier alleen getallen in.", creditcard: "Vul hier een geldig creditcardnummer in.", equalTo: "Vul hier dezelfde waarde in.", accept: "Vul hier een waarde in met een geldige extensie.", maxlength: $.validator.format("Vul hier maximaal {0} tekens in."), minlength: $.validator.format("Vul hier minimaal {0} tekens in."), rangelength: $.validator.format("Vul hier een waarde in van minimaal {0} en maximaal {1} tekens."), range: $.validator.format("Vul hier een waarde in van minimaal {0} en maximaal {1}."), max: $.validator.format("Vul hier een waarde in kleiner dan of gelijk aan {0}."), min: $.validator.format("Vul hier een waarde in groter dan of gelijk aan {0}.") });}(jQuery));var $mcj = jQuery.noConflict(true);

Meer Mister Motley?

Draag bij aan onze toekomstige verhalen en laat ons hedendaagse kunst van haar sokkel stoten

Nu niet, maar wellicht later