Chaya Adelaars

Motley’s DIY-zomer: Chaya Adelaars’ How to enlarge a bench

Column
29 juni 2026

In mei dit jaar verlengde kunstenaar Chaya Adelaars stiekem een bankje op het Amsterdamse Museumplein. De bankjes zijn met hun 1,20 meter een vorm van hostile architecture. Hoewel het op het oog niet snel opvalt zijn deze bankjes te kort om op te liggen, een manier van de gemeente om dakloze mensen te weren. Mister Motley vroeg Chaya Adelaars of ze een DIY-versie kon maken van haar hartverwarmende interventie: vandaag lees je hoe je stap voor stap ziet hoe je met huis-, tuin- en keukenmaterialen zelf een verlengstuk maakt voor korte bankjes in de openbare ruimte.

Hostile architecture is een strategie waarbij er systematisch aanpassingen worden gedaan in de publieke ruimte om gedrag te sturen. Naast de klassieke voorbeelden zoals puntige metalen randen of een leuning in het midden van een bankje waar anders prima gezeten of gelegen kan worden is mij een andere aanpassing opgevallen. Waar niet is toegevoegd, maar juist is weggehaald. Op druk bezochte plekken in Amsterdam (denk aan het Museumplein, Leidseplein, maar ook bijvoorbeeld bij de Westertoren of Stadhouderskade) zijn bankjes die voorheen ongeveer 2 meter breed waren, ingekort naar 1,20 meter. Dit soort aanpassingen zorgen voor een verdere inperking van de plekken waar thuis- en dakloze kunnen rusten of slapen. Op deze manier word een groeiende groep mensen bewust uit het straatbeeld verdrongen en kan iets simpels als een stadsbankje veel zeggen over wie, waar en wanneer welkom is. Om dit onderwerp opnieuw onder de aandacht te brengen ontwierp ik een verlengstuk voor een bankje op het Museumplein in Amsterdam. Hierbij heb ik een bankje van 1,20 meter herstelt naar diens oorspronkelijke lengte van 2 meter. Voor deze how-to heb ik een toegankelijke versie ontwikkeld waarbij het bankje in- en uit geschoven kan worden.

Chaya Adelaars — How to enlarge a bench.

Chaya Adelaars — How to enlarge a bench.

Benodigdheden: 

— Boor met kruiskop bitje
— Hamer
— Schroeven 8x (3,5x 40mm) 2x (3,5 x 15mm)
Spijkers
Stanley mes/schaar
Een plank met de breedte van het zitvlak van je gekozen bankje (dit wordt het oppervlak voor het matras)
Twee balken op de hoogte van het gekozen bankje (dit wordt de poot van het bankje)
— Één balk met de lengte van de afstand tussen de twee balken van de poot (deze dient ter versteviging van de poot, zie foto) • één plankje die tussen de spijlen van het gekozen bankje past (deze ‘vin’ gaat dienen als bevestiging
Een stuk matras schuim met dezelfde maat als de plank (yogamatten, kussens of iets anders zachts om de plank mee te bekleden kan ook)
Een stuk waterdichte stof zoals tafelzeil, afdekzeil of een oud luchtbed. Dit moet aan alle kanten een stuk ruimer zijn dan het oppervlak van de plank om het geheel in te kunnen pakken.

Stappenplan

1. Meet het bankje op door de de breedte van het zitvlak X de lengte X de hoogte van het bankje. Dit wordt het ligvlak.
2. Zaag of bestel de plank op maat. De breedte moet gelijk zijn aan het zitvlak van het bankje. De lengte bepaal je zelf, afhankelijk van hoeveel je het bankje wilt verlengen. (TIP: bij de bouwmarkt kunnen ze dit vaak voor je op maat zagen.)
3. Zaag twee balken voor de poot. De lengte van de balken moet gelijk zijn aan de afstand van de grond tot de bovenkant van het zitvlak.
4. Zaag de verbindings balk. De lengte van deze balk moet gelijk zijn aan de afstand tussen de twee poten.
5. Zaag een vin. Een plankje dat tussen de spijlen van het bestaande bankje past.
6. Zet de poot in elkaar zoals op de foto en bevestig aan een van de uiteinden van de plank.
7. Bevestig de ‘vin’ op ongeveer ⅔ van de van de breedte van de plank, gemeten vanaf de poot. Het is hierbij belangrijk dat de vin op een plek zit waar hij tussen de spijlen valt.
8. Knip of snijd het schuim, matras of yogamat op dezelfde afmetingen van de plank.
9. Knip de waterdichte stof op maat; De afmetingen bepaal je door de lengte en de breedte van je plank + de dikte van je matras + 5 cm.
10. Leg het matras schuim op de plank en leg daarover de waterdichte stof. Bevestig de stof met spijkers aan de zij- en kopse kanten van de plank.
11. Installeer je verlengstuk op je gekozen bankje en en check of het veilig en stabiel staat!

Chaya Adelaars — How to enlarge a bench.
Advertenties

Ook adverteren op mistermotley.nl? Stuur dan een mail naar advertenties@mistermotley.nl

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

* verplicht