Mirthe Berentsen

Tussen zijn en niet zijn – in gesprek met Emma Peters

Interview
21 november 2022

Emma Peters is een van de zes winnaars van de Buning Brongers Prijs 2022. Mister Motley interviewt dit jaar alle kunstenaars. Mirthe Berentsen sprak Emma over de filosofische referenties in haar werken, reizen naar andere werelden en de spirituele kant van het schilderen: ‘Ik probeer in het leven te staan als radicale agnost, de potentie dat de dingen om ons heen bezield zijn of behuisd zijn vind ik ontzettend spannend. Mijn werk is als een soort ademhaling, in en uit. Waarin elke adem de andere weer ongedaan maakt.’

In haar grote en kleurrijke schilderijen onderzoekt Emma Peters de spanning tussen het zijn en het niet zijn, in grote contrasterende vlakken lijken werelden en kleuren met elkaar te botsen. We spreken elkaar via Zoom terwijl Peters in haar studio in Maastricht zit, op de achtergrond hangt een groot nieuw schilderij met gele en bruine vlakken. “Ik ga echt een nieuwe fase ik in met dit werk, het gaat om een nieuwe handeling, een nieuwe ruimte. Maar wat ik echt het leukste vind aan deze fase is het winnen van de prijs en dat ik andere interessante schilders kan ontmoeten.” Het gesprek duurt veel langer dan ik aanvankelijk had gepland, maar Peters spreekt met zoveel passie en plezier over de potentie van kleur en dynamiek dat de tijd vliegt.

Mirthe Berentsen

Je studeerde af aan het Maastricht Institute of Arts, waar diversiteit in denken en handelen wordt gestimuleerden vorig jaar werden er tegelijkertijd twee eindexamententoonstellingen getoond, onder de overkoepelende titel The Beginning Show. Een passende titel, want Waar te beginnen? is de vraag die veel kunstenaars stellen wanneer de deuren van de afstudeertentoonstelling sluiten, en ze een nieuwe fase ingaan. Kun je me iets vertellen over de afgelopen periode?

Die werd erg getekend door de pandemie. De academie was een soort lege huls, waar slechts heel af en toe iemand langskwam. Maar die eenzame periode heeft me ook voorbereid op de tijd na de academie waarin je niet meer die aanloop van mensen, andere studenten en mentoren hebt. Nu ik afgestudeerd ben krijg ik ook alleen nog mensen op bezoek als ik ze uitnodig. Voor mij ging het ook veel meer om het creëren om een imaginaire ruimte, op het doek, binnen het verfgebruik en de techniek. Wat mij verder erg opviel is dat iedereen erg naar binnen gekeerd was en veel meer met het materiaal bezig was, dan met het afstuderen zelf.
Maar ondertussen speelt wel de vraag: hoe laat ik de navelstreng van de academie los? Natuurlijk heb je veel aan de feedback van docenten, maar de grootste ontwikkeling begint daarna, wanneer je zonder ruis je eigen werk begint te ontwikkelen en tijd hebt om te bedenken welke kant je op wilt. Maastricht is hier natuurlijk niet uniek in, maar het vinden van een goede atelierruimte was echt heel erg lastig.

Wat voor soort werk maakte je voordat je naar de academie ging?

Ik heb eerst Chinees gestudeerd, omdat ik veel wilde reizen en de wereld wil ontdekken en begrijpen. Maar al snel dacht ik: als ik hoe dan ook hard moet werken in het leven, dan wil ik dat het liefste doen voor iets waar ik geobsedeerd door ben, en me helemaal kan geven. Ik heb altijd geschilderd en ik wilde graag andere dingen leren en andere media ontdekken, van textiel, hout tot keramiek, en ik ging naar deze academie omdat ik niets liever wilde. Er is natuurlijk een enorme geschiedenis van schilderkunst, dat kan heel beladen voelen. Het gaat al honderden jaren om de ruimte binnen die vier lijnen, maar daarbinnen zit zoveel vrijheid. In mijn kunst kan ik me constant blijven verdiepen, in elk mogelijk perspectief. Met kleuren en zachte en harde stroken.

Emma Peters - ‘Eve’s Eyrie’, 2021, 200 x 300 cm, acrylverf op katoen

Jij zegt in interviews over dat het in je werk vooral gaat “over het pure niets en het pure zijn.” Kun je mij dat uitleggen?

Die ideeën over niets komen met name uit de filosofie. Ik probeer in het leven te staan als radicale agnost, de potentie dat de dingen om ons heen bezield zijn of behuisd zijn vind ik ontzettend spannend. Mijn werk is als een soort ademhaling, in en uit. Waarin elke adem de andere weer ongedaan maakt.

Op het moment dat het werk gaat ademen, dat het zelfstandig is geworden dan is het af, is dat wat je bedoelt?

Ja.

Door de vergelijking met het ademen en het ‘bezielen’ van je werk, ofwel het scheppen van leven is de vergelijking met een bevalling of een bepaalde vrouwelijke ervaring niet ver weg. Hoe zie jij dat?

Daar heeft het voor mij helemaal niets mee te maken, niet met een bepaalde moraal, met baby’s, met salie of heksen. Ik wil mijn werk absoluut niet aan een soort divine feminien koppelen met alle clichés en nadruk op het vrouwelijke. Het is niet mannelijk of vrouwelijk, die associaties met gender en die binaire behuizing daarvan zou wat mij betreft veel breder getrokken moeten worden. Dit gaat echt puur om het bezielen van de dingen om mij heen. Ben je ’s avonds wel eens laat op een strand of in de zee geweest en dat je je een heel klein onderdeeltje voelt van alles om je heen? Dat is het voor mij. Er huist iets, er leeft iets, je bent onderdeel van iets groters. Dat wil ik ook met mijn schilderijen, het gaat om de ervaring van levende materie en imaginaire ruimtes.

Emma Peters - ‘Untitled’, 2022, 80 x 60 cm, acrylverf op katoen

Agnosten geloven dat de mens niet zeker kan weten of het bovennatuurlijke, inclusief een god, kan bestaan. Hoe krijgt die twijfel gestalte in je werk?

Als ik schrijf dan is het heel serieus en cerebraal, terwijl als ik ga schilderen dan is het heel intuïtief en dan kijk ik om me heen en ben ik in een soort waas aan het werk. Dan kan ik me boos maken of juist verdrietig, en dan ga ik gewoon een beetje tekeer. Ik kan heel erg vastzitten in mijn hoofd en het uitleggen of opschrijven van wat ik doe. Terwijl als ik schilder is het head empty en zijn er geen beslissingen behalve ja of nee. Ik ben dan veel minder aan het cureren. Het lezen, het analytische onderzoek is daarin een belangrijke basis. Maar het rondkloten met verf is toch de grootste vorm van onderzoek voor mij.

Voelt het schilderen voor jou als een spirituele bezigheid?

Ja best wel, het gebeurt soms in zo’n soort waas. Alsof ik te veel koffie heb gedronken ofzo. Als ik alleen ben en dan na een paar uur kan ik er echt naar kijken en denken: what the fuck heb ik gemaakt, hoe is dit ontstaan? Alsof ik iets probeer aan te raken wat ik niet kan voelen. Bij die intuïtie komt het allemaal samen, het staat op het scherpst van de snede. Ik kan niet uitleggen waarom, maar het is de essentie van mijn werk.

Emma Peters - ‘Tannin’, 2021, 100 x 190 cm, acrylverf op katoen

Er zit iets heel romantisch aan, hoe je over je werk praat. De referenties aan filosofie, het reizen naar andere werelden, het spirituele aspect van het schilderen. Het lijkt alsof je niet alleen jezelf maar ook de kijker wil confronteren met wat er onder het oppervlakte schuilgaat. Speel je met die tussenruimte?

Tuurlijk, die liminaliteit is enerzijds mijn hele werk. Het bevindt zich in die overgangszone, in die chaos van het zijn en het niet zijn waarin alles mogelijk is. Ik denk dat ik mezelf daar ook gewoon het meest op mijn gemak voel, of er zelfs woon.
De bezieling waar ik het eerder over had, gaat voor mij dus ook veel meer over de intergenerationele verhalen die in mijn hoofd een hele grote rol innemen. De verhalen van mijn families en de Bosnisch-Nederlandse geschiedenis van mijn omgeving bijvoorbeeld. Over dingen als de dood, over mensen om mij heen die al veel te vroeg verdwenen zijn, over oorlog en verlies. Het gaat erom dat ik hier op een plek zit waar ik nooit helemaal thuis zal zijn, en in Bosnië ben ik een toerist. Maar toch heeft die cultuur en haar verhalen mij, en mijn werk, bepaald. Zoals bijgeloof en dat de dingen niet per se zijn zoals we ze waarnemen en zien.

Hoewel het sowieso parallel loopt, is het niet zo dat mijn werk gaat over mijn achtergrond. Het zijn allemaal dingen waar ik graag over leer, ik heb mijn vingers graag in allerlei verschillende potjes en ik denk dat het mijn perspectief ook wel verbreedt. Maar het werk zelf heeft geen verhaal, en kan in de ruimte waarin ze zich bevindt en wat ze uitbeeldt ook niet die houvast hebben.

In het verleden heb ik mijn twee werelden als onverenigbaar gezien, maar dat heb ik losgelaten en ik ben het veel meer als een soort spanningsveld gaan gebruiken. Als een grote onbepaaldheid, als een vraagteken, waardoor een spanningsveld van dynamiek en potentie ontstaat.

De Buning Brongers Prijs is een tweejaarlijkse Nederlandse kunstprijs voor jonge beeldend kunstenaars. De prijzen worden uitgereikt door de Buning Brongers Stichting uit de nalatenschap van Johan Buning, zijn vrouw Titia Brongers en zijn schoonzus Jeanette Brongers. De Buning Brongers Prijs is de grootste particuliere kunstprijs van Nederland en is sinds 1966 uitgereikt aan 162 kunstenaars. Aan de prijs is een geldbedrag verbonden van €4.500. De kandidaten voor de prijs worden door kunstopleidingen uit het hele land voorgedragen.

De feestelijke prijsuitreiking en opening van de tentoonstelling vindt plaats op vrijdag 25 november in Arti et Amicitiae te Amsterdam. Je bent van harte uitgenodigd hierbij aanwezig te zijn. Meer informatie op buningbrongers.nl

Emma Peters - ‘Lick’, 2022, 100 x 190 cm, acrylverf op katoen
Advertenties

Ook adverteren op mistermotley.nl ? Stuur dan een mail naar advertenties@mistermotley.nl

#mc_embed_signup{ font:14px Riposte, sans-serif; font-weight: 200; } #mc_embed_signup h2 { font-size: 3.6rem; font-weight: 500 } #mc_embed_signup .button { border-radius: 15px; background: #000;} #mc_embed_signup /* Add your own Mailchimp form style overrides in your site stylesheet or in this style block. We recommend moving this block and the preceding CSS link to the HEAD of your HTML file. */

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

* verplicht
Email formaat
(function($) {window.fnames = new Array(); window.ftypes = new Array();fnames[0]='EMAIL';ftypes[0]='email';fnames[1]='FNAME';ftypes[1]='text';fnames[2]='LNAME';ftypes[2]='text'; /* * Translated default messages for the $ validation plugin. * Locale: NL */ $.extend($.validator.messages, { required: "Dit is een verplicht veld.", remote: "Controleer dit veld.", email: "Vul hier een geldig e-mailadres in.", url: "Vul hier een geldige URL in.", date: "Vul hier een geldige datum in.", dateISO: "Vul hier een geldige datum in (ISO-formaat).", number: "Vul hier een geldig getal in.", digits: "Vul hier alleen getallen in.", creditcard: "Vul hier een geldig creditcardnummer in.", equalTo: "Vul hier dezelfde waarde in.", accept: "Vul hier een waarde in met een geldige extensie.", maxlength: $.validator.format("Vul hier maximaal {0} tekens in."), minlength: $.validator.format("Vul hier minimaal {0} tekens in."), rangelength: $.validator.format("Vul hier een waarde in van minimaal {0} en maximaal {1} tekens."), range: $.validator.format("Vul hier een waarde in van minimaal {0} en maximaal {1}."), max: $.validator.format("Vul hier een waarde in kleiner dan of gelijk aan {0}."), min: $.validator.format("Vul hier een waarde in groter dan of gelijk aan {0}.") });}(jQuery));var $mcj = jQuery.noConflict(true);

Meer Mister Motley?

Draag bij aan onze toekomstige verhalen en laat ons hedendaagse kunst van haar sokkel stoten

Nu niet, maar wellicht later