Schilderkunst

Citeren, kopiëren, schilderen: de kunstenaar als onderzoeker – in gesprek met Jochem Mestriner

Jochem Mestriner is een van de zes winnaars van de Buning Brongers Prijzen 2026. Mister Motley interviewt dit jaar alle kunstenaars. Pelumi Adejumo spreekt Jochem in zijn atelier. ‘Ik kijk bijvoorbeeld naar het gedrag van planten. Een goed voorbeeld is de zonnedauw, een vleesetende plant die ik ook thuis heb. Die lokt insecten met nectar, om ze vervolgens te vangen en te verteren. Maar diezelfde insecten zijn ook nodig voor de bestuiving. Daarom heeft de plant een bloem op een lange stengel, zodat de insecten die daardoor worden aangetrokken niet door de bladeren worden gevangen. Zo blijft het insect constant binnen de invloedssfeer van de plant. Ik denk dat kunstwerken op een vergelijkbare manier functioneren. Of het nu met schilderijen, gedichten of sculpturen is, als maker probeer je de aandacht zo lang mogelijk vast te houden.’

‘Er komt altijd iets van mezelf in’ – op atelierbezoek bij Chantal Spit

Alex de Vries bezocht Chantal Spit in haar atelier. ‘Ik wil een connectie met mensen hebben en door ze te schilderen basale gevoelens van menselijkheid recht doen. Ik doe dat in de beslotenheid van mijn atelier, ongezien en onbespied, zonder zorgen, in een natuurlijk gebaar. Een schilderij hoeft niet goed te zijn in absolute zin en kan ontregelend zijn in zijn knulligheid. Het moet niet blijven hangen in een plaatje. Zo kan ik het meest mezelf zijn. Het gaat erom dat je jezelf schildert, ook al schilder je jezelf niet.’

‘Het landschap blijft me vinden’ – in gesprek met Marieke van Ringelesteijn

Marieke van Ringelesteijn is een van de zes winnaars van de Buning Brongers Prijzen 2026. Mister Motley interviewt dit jaar alle kunstenaars. Romy Day Winkel sprak haar op de boerderij in de Hoeksche Waard waar ze opgroeide en nog altijd haar atelier heeft. ‘Grond, lucht, een horizon: dat is de basis waarop ik reageer. Daarbovenop komen geabstraheerde vormen van bijvoorbeeld de landbouwmachines die hier in de schuren staan: messen, punten, rare vormen.’

Spiegelbeelden, weefgetouwen en Plato’s allegorie van de grot

Lieke Smits onderzoekt in dit essay verschillende draden: spiegelingen, schaduwen, weefwerk, de mogelijkheid om je eigen verhaal te schrijven. Aan de hand van een gedicht van Alfred Tennyson getiteld The Lady of Shalott verkent Lieke wat gezien kan worden als de werkelijkheid en wie verantwoordelijkheid draagt voor hoe we deze zien. ‘Naast middeleeuwse verhalen over ridders en liefdesverdriet, klinken er ook klassieke tradities door in Tennysons gedicht. De opgesloten jonkvrouw die enkel schaduwen van de wereld ziet doet direct denken aan Plato’s allegorie van de grot, waarmee Socrates in De staat uitlegt dat de zintuiglijke wereld slechts een onvolmaakte kopie is van de eeuwige Ideeënwereld’, maar, vervolgt ze ‘De Lady of Shalott is echter meer dan een passieve toeschouwer van schaduwen. Met haar weefgetouw creëert ze ook beelden.’

Zien wat je niet weet – op atelierbezoek bij Stijn ter Braak

Alex de Vries ging eind 2021 op atelierbezoek bij Stijn ter Braak. Dit interview is nu, samen met negenentwintig andere ontmoetingen, gebundeld in ‘Zien wat je niet weet’. Het boek is nu te bestellen via Uitgeverij De Zwaluw. Sinds 2015 is Alex de Vries bij ruim 200 kunstenaars in Nederland en incidenteel in het buitenland op atelierbezoek geweest. Voor ‘Zien wat je niet weet’ zijn de meest opmerkelijke bezoeken van de afgelopen jaren geselecteerd. Stijn ter Braak onderzoekt het schilderkunstige medium en verkent de grens tussen verbeelding en werkelijkheid. Alex de Vries sprak met hem over zijn academietijd, de exposities die daarop volgden en zijn installatie ‘Mijn badkamer’ waarin hij de illusie van de schilderkunst op dubbelzinnige wijze tastbaar maakte. 

Het schilderij als pars pro toto – op atelierbezoek bij Elizabeth de Vaal

‘Veel van mijn werk, niet alleen de auto’s maar ook andere motieven zoals vingergebaren en voetballers, gaat over mijn worstelingen met de leegte en de dood. Terugkijkend wordt zichtbaar waarom bepaalde onderwerpen in het werk terecht kwamen, onbewust geven ze vorm aan een diepere laag van het bestaan.’ Alex de Vries bezocht het atelier van Elizabeth de Vaal waar de twee in gesprek gingen over de figuratieve motieven van De Vaal en de persoonlijke en gevoelsmatige zoektocht die eraan voorafging.

Een palet aan groenen – over Onder onze voeten in Drawing Centre Diepenheim

Gras is een ogenschijnlijk alledaags gegeven, maar Onder onze voeten in Drawing Centre Diepenheim laat zien dat het gewas tot vele interpretaties kan leiden. Het werk van Samah Shihadi verhaalt over de Israëlische overheid die uitheemse gewassen en grassen inzaait om het authentieke natuur op Palestijns grondgebied te vernietigen. Co Westerik brengt een surrealistische lading waarin een enkele spriet een wond kan veroorzaken, terwijl Henk Wildschut gekoesterde pollen in beeld brengt. Laure van den Hout meandert door dit veelkleurige landschap.

De vraag is of je iets kunt zien waar geen woord voor is – op atelierbezoek bij Lon Godin

Het werk van Lon Godin is niet te reduceren tot statements. ‘Het moet visueel ook vaag blijven, anders wordt het pannenkoek,’ beweert Lon Godin over haar schilderijen. Alex de Vries kan haar tijdens zijn atelierbezoek alleen maar gelijk geven. Een schilderij moet een raadsel blijven, anders zou je er niet meer naar kijken en zou Godin geen schilderij meer maken. Haar abstractie kent geen contouren, schrijft hij, maar alle elementen vloeien in elkaar over in een kleurenwaas die vrijwel geen associaties oproept met waarneming in de realiteit.

Dwaalspoor, rookgordijn, witches’ brew: hoe persoonlijk is een figuratief schilderij?

Kunstenaar en schrijver Dineke Blom bezocht in het Bonnefanten de tentoonstelling Bitches Brew en schreef een bevlogen essay  waarin ze zich afvraagt welke rol persoonlijke figuratie speelt en hoe transparant het een kunstenaar maakt. ‘Keetje Mans, Tanja Ritterbex en Aline Thomassen geven in Bitches Brew een onverwachte draai aan persoonlijke figuratie. Een leven zoals geleid door een vrouw neem ik, bij elk van de drie  tentoonstellingen, als vertrekpunt. De drie kunstenaars delen vrij veel van hun eigen leven, in gesprekken met elkaar en ook via figuratieve elementen in hun werk. Dat open en persoonlijke aspect gaf mij verrassenderwijs juist de overtuiging dat Thomassen, Ritterbex en Mans meesters zijn in de kunst van het verhullen. Dwaalspoor, rookgordijn, witches’ brew – eigenlijk zit het al in dat intrigerende groepsportret bij de tentoonstelling.’ 

De groene nachten van Salman Toor

Joost Jungsik Vormeer is al lange tijd gefascineerd door de doeken van Salman Toor: ‘Ik heb het gevoel dat ik in zijn schilderijen wil wonen.’ Toor portretteert op een intieme manier het leven van Zuid-Aziatische queer mannen. Nu er twee van Toors doeken in het Stedelijk Museum Amsterdam te zien zijn, staat Joost voor het eerst oog in oog met de schilderijen.

Morocco Revisited – op atelierbezoek bij Mattijs van den Bosch

Alex de Vries ging op atelierbezoek bij Mattijs van den Bosch. Alex zag het werk Mattijs voor het eerst in 1990 toen Mattijs nog aan de opleiding Vrije Kunst van de kunstacademie in Arnhem studeerde. Zijn heldere, figuratieve schilderijen vielen op door hun onomwonden stilering van de werkelijkheid. ‘Die vorm van realisme waarin de werkelijkheid op een bijna abstracte manier wordt gecomponeerd, is een persoonlijk handschrift dat eerder een eenheid in contrasten genoemd zou kunnen worden dan fotografische precisie, hoewel hij bijna altijd werkt vanuit zelfgemaakte foto’s.’

Stel je voor dat er geen schaamte bestond – over het werk van Esmee Seebregts

De nieuwe werken van Esmee Seebregts draaien om de culturele associaties van kleur en om schaamte. Ze kwam uit op sculpturen die uitpuilen en doorsijpelen, barsten en uit hun voegen vloeien. Die vormtaal heeft iets erotisch en verwijst naar hoe seksualiteit zich in de natuur manifesteert: uitbundig en schaamteloos, het uitpuilende, dunne vliesjes, een peul die op springen staat. Lieneke Hulshof schreef over de tentoonstelling Colour doesn’t Hurt, nu te zien bij Studio Seine.

Stoppen met roken – over Boy Smoking van Lucian Freud

Als Lena van Tijen de personages van films of series ziet roken, wakkert dat een sluimerende behoefte aan. Boy Smoking van Lucian Freud, nu te zien in het Kunstmuseum Den Haag als onderdeel van London Calling, heeft een heel andere uitwerking op haar. ‘Geliefden die een sigaret delen klinkt welllicht romantisch, maar benadrukt juist wat hen van elkaar scheidt. Waar liefde nabijheid vraagt, heft roken die juist op.’

Advertenties

Ook adverteren op mistermotley.nl? Stuur dan een mail naar advertenties@mistermotley.nl

Nieuwe artikelen laden...

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

* verplicht