Een visuele draai aan de wereld – op atelierbezoek bij Helmut Smits
Het werk van Helmut Smits bezit een logica die in de eerste plaats aan hem toebehoort en niet eerder is opgemerkt. Uiteenlopende analyses van de dingen die hij waarneemt: cola zien als bruin en vervuild water, een regenboog die op de autoruit bevestigd is en zo het uitzicht beïnvloedt, patatjes die aan duivenpinnen zijn geregen. ‘Ik zoek naar iets wat voor de kijker herkenbaar is, maar benader dat vanuit een andere blik of logica.‘ Alex de Vries bezocht het atelier van Helmut en ging met hem in gesprek over zijn wonderlijke werk.
Put everything into your work, but don’t give all of yourself to everyone – on the practice of Bodil Ouédraogo
“Put everything into your work, but don’t give all of yourself to everyone.” These words of Bodil Ouédraogo form a manifesto for a generation forging its way through the demands of an attention economy that calls for total transparency, immediate legibility, and spectacular revelations—writes her sister Rita Ouédraogo. “Her refusal resonates with Glissant’s argument for opacity: the insistence that we must preserve aspects of identity and culture that resist reduction to Western models of transparency and understanding.” This essay was written in convergence with the exhibition Crossing Threads, previously shown in gelijk is ongelijk, a project space on the former island of Marken.
Geef alles in je werk, maar geef niet alles aan iedereen – over het werk van Bodil Ouédraogo
“Geef alles in je werk, maar geef niet alles aan iedereen.” De woorden van Bodil Ouédraogo vormen een manifest voor een generatie die zich een weg baant door de aandachtseconomie die totale transparantie, onmiddellijke leesbaarheid en spectaculaire onthullingen eist – schrijft haar zus Rita Ouédraogo. ‘Haar weigering sluit aan bij Glissants pleidooi voor ondoorzichtigheid die benadrukt dat we aspecten van identiteit en cultuur moeten behouden die zich verzetten tegen reductie tot westerse modellen van transparantie en begrip.’ Dit essay werd geschreven naar aanleiding van de tentoonstelling Crossing Threads, eerder te zien in gelijk is ongelijk, een projectruimte voor hedendaagse kunst op het voormalige eiland Marken.
Thinking through hands – a visit to the Wissa Wassef Art Centre in Cairo
Mirthe Berentsen visited the Wissa Wassef Art Centre in Cairo, which was founded in 1951 by architect and educator Ramses Wissa Wassef and his wife Sophie Habib Georgi. At this exceptional place, carpets are woven, among other things. Wassef rejected prevailing ideas about education and art: hierarchy, comparison, and assessment. He wanted to prove that anyone can create art, regardless of age, background, or knowledge. Mirthe spoke with Yoanna Wissa Wassef and her daughter Taya Doss, two generations who now carry the responsibility for the centre. This interview is part of Mirthe’s Land zonder Grenzen series, about the art world, care, and parenthood.
Denken door de handen – een bezoek aan het Wissa Wassef Art Centre in Caïro
Mirthe Berentsen bezocht het Wissa Wassef Art Centre in Caïro dat in 1951 werd opgericht door architect en pedagoog Ramses Wissa Wassef en zijn vrouw Sophie Habib Georgi. Op deze uitzonderlijke plek worden onder andere tapijten geweven. Wassef verwierp heersende opvattingen over onderwijs en kunst: hiërarchie, vergelijking en beoordeling. Hij wilde bewijzen dat iedereen kunst kan maken; ongeacht leeftijd, achtergrond of kennis. Mirthe sprak met Yoanna Wissa Wassef en haar dochter Taya Doss, twee generatie die nu de verantwoordelijkheid voor het centrum dragen. Dit interview behoort tot Mirthe’s Land zonder Grenzen-reeks, over de kunstwereld, zorg en ouderschap.
De dingen zelf – over de objecten van Mik Bakker
‘Natuurlijk ben ik ook geïnteresseerd in de geschiedenis en de culturele context van dat materiaal. Als ik iets zie wat bruikbaar is, ga ik het bestuderen. Dan wil ik er alles van weten. Hoe oud iets is, waar en hoe het gemaakt is, welke spijkers er nog in het hout zitten, het vakmanschap van de metaalbewerker, de geschiedenis van een fabriek, dat soort zaken. Maar die verhalen zijn voor mij uiteindelijk niet leidend. Het gaat mij erom: kijk naar dat ding!’ Gerrit Willems ging op atelierbezoek bij Mik Bakker en schreef een essay over deze categorie beeldende kunst: ‘De betekenis ligt in het zichtbare, niet in het onzichtbare, in het zintuiglijke, niet in het verstandelijke. Het doet je iets.’
De tuin van Groningen
In de tiendelige serie Grond voor kunst, waarin we inzoomen op de interactie tussen hedendaagse beeldende kunst en het Groningse landschap, publiceren we vandaag Susanne Luurs reflectie op het onderzoek voor haar kunstwerk Wierdetuin. Susanne groeide op in Groningen. Op uitnodiging van Sense of Place deed ze artistiek onderzoek naar het Damsterdiep, een oud kanaal van Delfzijl naar de stad Groningen. Door zich letterlijk door het landschap te bewegen – kajakkend, zwemmend, wandelend – werd ze er onderdeel van en kon ze komen tot een kunstwerk dat ook voor het landschap betekenis draagt.
Met de zon schrijven
‘Onder de oppervlakte roert zich iets. Het kolkt, suist en heeft een uitweg gevonden.’ Dat is Sound of Falling. Laure van den Hout zag de film en schreef een essay over de associatieve wijze waarop motieven samenkomen: palingen, graan, ‘warm’, stenen, vliegen, handen, de rivier. Het brengt het werk Still Water (The River Thames for Example) van Roni Horn in gedachten, waar voetnoten in het beeld een stream-of-conciousness van over elkaar buitelende gedachten oproepen.
Twijfel schept ruimte – Marieke Zwart in gesprek met Dineke Blom
Tussen 2023 en 2025 volgde Marieke Zwart twee verloskundigen die bevallingen begeleidden in Amsterdam Zuidoost. Van deze intieme momenten maakte ze foto’s die ze vervolgens uitwerkte tot tekeningen. Voor de publicatie I saw, She saw waarin deze tekeningen gebundeld zijn, werd Marieke geïnterviewd door Dineke Blom. ‘In mijn werk probeer ik iets of iemand te begrijpen door er lang naar te kijken.’ Een voorpublicatie.
Er moet eerst een beetje gesnuffeld worden – over What’s Left Speaks
Vanavond opent bij Das Leben am Haverkamp in Den Haag de tentoonstelling What’s Left Speaks van Gaia D’Arrigo, Felix Bell en Nuno Lobo. Wietske Flederus sprak met de kunstenaars en schreef een essay naar aanleiding van de kennismaking die ze had met de wereld die Lobo, Bell en D’Arrigo gecreëerd hebben. ‘Dystopische scenario’s hebben iets weg van de spanning van enge films. Je durft niet te kijken maar wilt ook niks missen.’
Hoe een grote berg snoepjes gestalte gaf aan een onzichtbare ziekte
Maurits de Bruijn las de roman Nova Scotia House waarin de vroege jaren van de hiv/aids-crisis gestalte krijgen én hij een onvergetelijke verwijzing ontdekte naar “Untitled” (Portrait of Ross in L.A.) van Félix González-Torres. ‘Dit werk is niet onbegrijpelijk of hermetisch, maar vlamt, is activistisch, was broodnodig in een tijd waarin mensen die hiv-positief waren niet de zorg of aandacht kregen die ze verdienden. Zeker niet in de VS. Die slinkende berg was een wanhoopskreet. De snoepjes schreeuwden: we sterven, we verdwijnen, als niemand voor ons zorgt.’
Geen enkele levensvorm staat volledig op zichzelf – twee tentoonstellingen scharen zich rond schimmels
De ecologische crisis is niet alleen een kwestie van kennis of overtuiging maar van aandacht, benadrukt de Chinees-Amerikaanse antropoloog Anna Tsing. In CODA in Apeldoorn loopt De paddenstoel aan het einde van de wereld, een tentoonstelling over ‘verval en veerkracht’ van de natuur met Tsings werk als uitgangspunt. In FUNGI. Anarchistische ontwerpers in het Nieuwe Instituut in Rotterdam staan schimmels zelf centraal, in een project dat mede door Tsing is samengesteld. Beide vertrekken op hun manier vanuit de gedachte dat mensen geen externe beheerders van de natuur zijn, maar deelnemers. Maar is kunst in staat om daar verandering in aan te brengen of berust die juist op een logica van afstand en kijken?
Vervolg, pijn en moeders
‘Ten eerste: sorry dat het allemaal zo lang duurt. Ik had het stuk al veel eerder beloofd. Maar ik ben in-en-uit-het ziekenhuis met veel pijn en complicaties.’ In een mail aan Motley-redacteur Maurits de Bruijn schrijft Mirthe Berentsen over haar moeder, hoe ook zij ervaring had met de wijze waarop de kunstwereld sommige lichamen buitensluit, en over het voortzetten van haar nalatenschap. Dit stuk is Mirthes nieuwste toevoeging aan haar reeks voor Land zonder grenzen.
KUNST IS LANG: Marlot Meyer
Deze week is Marlot Meyer te gast bij Kunst is Lang. Marlot maakt gebruik van technologie om de relatie die we hebben tot ons lichaam te versterken, en ons meer te laten voelen en minder te laten denken. Haar installaties tonen aan dat Marlot technologie ziet als een verlening van het lichaam en de geest. Een lichaam dat niet wordt ingekaderd door de huid, maar veel diffuser is.












