Mirthe Berentsen visited the Wissa Wassef Art Centre in Cairo, which was founded in 1951 by architect and educator Ramses Wissa Wassef and his wife Sophie Habib Georgi. At this exceptional place, carpets are woven, among other things. Wassef rejected prevailing ideas about education and art: hierarchy, comparison, and assessment. He wanted to prove that anyone can create art, regardless of age, background, or knowledge. Mirthe spoke with Yoanna Wissa Wassef and her daughter Taya Doss, two generations who now carry the responsibility for the centre. This interview is part of Mirthe’s Land zonder Grenzen series, about the art world, care, and parenthood.

Mirthe Berentsen bezocht het Wissa Wassef Art Centre in Caïro dat in 1951 werd opgericht door architect en pedagoog Ramses Wissa Wassef en zijn vrouw Sophie Habib Georgi. Op deze uitzonderlijke plek worden onder andere tapijten geweven. Wassef verwierp heersende opvattingen over onderwijs en kunst: hiërarchie, vergelijking en beoordeling. Hij wilde bewijzen dat iedereen kunst kan maken; ongeacht leeftijd, achtergrond of kennis. Mirthe sprak met Yoanna Wissa Wassef en haar dochter Taya Doss, twee generatie die nu de verantwoordelijkheid voor het centrum dragen. Dit interview behoort tot Mirthe’s Land zonder Grenzen-reeks, over de kunstwereld, zorg en ouderschap. 

In de tiendelige serie Grond voor kunst, waarin we inzoomen op de interactie tussen hedendaagse beeldende kunst en het Groningse landschap, publiceren we vandaag Susanne Luurs reflectie op het onderzoek voor haar kunstwerk Wierdetuin. Susanne groeide op in Groningen. Op uitnodiging van Sense of Place deed ze artistiek onderzoek naar het Damsterdiep, een oud kanaal van Delfzijl naar de stad Groningen. Door zich letterlijk door het landschap te bewegen – kajakkend, zwemmend, wandelend – werd ze er onderdeel van en kon ze komen tot een kunstwerk dat ook voor het landschap betekenis draagt.

‘Onder de oppervlakte roert zich iets. Het kolkt, suist en heeft een uitweg gevonden.’ Dat is Sound of Falling. Laure van den Hout zag de film en schreef een essay over de associatieve wijze waarop motieven samenkomen: palingen, graan, ‘warm’, stenen, vliegen, handen, de rivier. Het brengt het werk Still Water (The River Thames for Example) van Roni Horn in gedachten, waar voetnoten in het beeld een stream-of-conciousness van over elkaar buitelende gedachten oproepen.

Vanavond opent bij Das Leben am Haverkamp in Den Haag de tentoonstelling What’s Left Speaks van Gaia D’Arrigo, Felix Bell en Nuno Lobo. Wietske Flederus sprak met de kunstenaars en schreef een essay naar aanleiding van de kennismaking die ze had met de wereld die Lobo, Bell en D’Arrigo gecreëerd hebben. ‘Dystopische scenario’s hebben iets weg van de spanning van enge films. Je durft niet te kijken maar wilt ook niks missen.’ 

Maurits de Bruijn las de roman Nova Scotia House waarin de vroege jaren van de hiv/aids-crisis gestalte krijgen én hij een onvergetelijke verwijzing ontdekte naar “Untitled” (Portrait of Ross in L.A.) van Félix González-Torres. ‘Dit werk is niet onbegrijpelijk of hermetisch, maar vlamt, is activistisch, was broodnodig in een tijd waarin mensen die hiv-positief waren niet de zorg of aandacht kregen die ze verdienden. Zeker niet in de VS. Die slinkende berg was een wanhoopskreet. De snoepjes schreeuwden: we sterven, we verdwijnen, als niemand voor ons zorgt.’

De ecologische crisis is niet alleen een kwestie van kennis of overtuiging maar van aandacht, benadrukt de Chinees-Amerikaanse antropoloog Anna Tsing. In CODA in Apeldoorn loopt De paddenstoel aan het einde van de wereld, een tentoonstelling over ‘verval en veerkracht’ van de natuur met Tsings werk als uitgangspunt. In FUNGI. Anarchistische ontwerpers in het Nieuwe Instituut in Rotterdam staan schimmels zelf centraal, in een project dat mede door Tsing is samengesteld. Beide vertrekken op hun manier vanuit de gedachte dat mensen geen externe beheerders van de natuur zijn, maar deelnemers. Maar is kunst in staat om daar verandering in aan te brengen of berust die juist op een logica van afstand en kijken?

Deze week is Marlot Meyer te gast bij Kunst is Lang. Marlot maakt gebruik van technologie om de relatie die we hebben tot ons lichaam te versterken, en ons meer te laten voelen en minder te laten denken. Haar installaties tonen aan dat Marlot technologie ziet als een verlening van het lichaam en de geest. Een lichaam dat niet wordt ingekaderd door de huid, maar veel diffuser is.