De kunstdocent als community artist – in gesprek met Secret Arts Teachers (6)
Tijdens het schooljaar 2024-2025 is het Lectoraat Kunsteducatie van de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten het project Secret Arts Teachers (SAT) gestart waarin twintig kunstdocenten onderzoeken hoe de schoolomgeving de veiligheid en ruimte biedt voor artistiek experiment en avontuur. De komende maanden licht Mister Motley de kunstdocenten uit, in aanloop naar de groepstentoonstelling met leerlingenwerk in Framer Framed. Vandaag: Vera van L. en Amber T.
Constructing Truth – in gesprek met Secret Arts Teacher Vera van L.
Op een muziekschool in Joure onderzochten leerlingen van muziekdocent Vera van L. tijdens het maken van een musical hoe maakbaar de waarheid is. Zij kregen de opdracht Bedenk een fictief verhaal en transformeer de reacties daarop in geluid en beeld. Met behulp van AI werden de reacties getransformeerd tot musicalnummers. Een tweede groep vertaalde de teksten naar beeld in fotografisch werk, dat fungeert als albumhoes. Samen vormen de werken een reeks individuele waarheden en tonen zij hoe ‘waarheid’ ontstaat in handelen, interpretatie en verbeelding.
Welke verrassingen bracht het samen werk maken met leerlingen?
De verschuiving in de relatie met mijn leerlingen: doordat we samen iets onderzochten ontstond er een meer gelijkwaardige manier van werken. De opdracht raakte morele thema’s, zoals: ga ik dit wel doen? Ga ik vertellen dat het niet waar is? Hierin kozen de leerlingen hun eigen weg.
Welke ontdekkingen heb je gedaan door deel te nemen aan SAT?
Als docent hoef je niet altijd vooraf te weten waar je uitkomt, je hoeft niet altijd toe te werken naar één conclusie of vast eindpunt. Juist door dat los te laten, kan er een door leerlingen gestuurd proces ontstaan waarin onverwachte inzichten opgedaan worden.
Welk kunstwerk dat door een ander gemaakt is zou jij zelf gemaakt willen hebben? En waarom?
Les Misérables raakt me door de wisselende perspectieven op thema’s als verdriet, hoop en angst, waardoor goed en fout nooit vaststaan en je empathie als kijker voortdurend verschuift. Muziek en verhaal zijn volledig verweven en verdiepen elkaar. Juist die combinatie maakt musical tot een gelaagde en emotioneel krachtige kunstvorm.
Hoe heeft de deelname aan SAT jou veranderd als kunstenaar of docent?
Ik durf meer risico te nemen. Ik ben gaan inzien dat er veel meer kan dan je van tevoren denkt.
Activisme vol twijfel – in gesprek met Amber T.
Drie weken lang twijfelde theaterdocent Amber T. actief met haar twee groepen derde klas vwo-leerlingen uit Dordrecht. Als twijfelactivisten brachten ze een artistieke ode aan de twijfel. Hun werk verzet zich tegen de prestatiecultuur en is een ode aan besluiteloosheid, dralen, dubben en weifelen.
Welk werk ga je presenteren?
Leerlingen kregen de opdracht: Maak een activistische demonstratie over alles waar je over twijfelt. Het werk wordt levensgroot afgedrukt: theatrale foto’s van de leerlingen die in alle ernst activistisch demonstreren voor twijfel. Daarnaast kan het publiek op intieme wijze luisteren naar zacht getwijfel gefluisterd in een soundscape.
Welke verrassingen bracht het samen werk maken met leerlingen?
‘Doe ik het goed?’ ‘Is dit genoeg voor een 6?’ zijn vragen die ik veel hoor. Vaak snappen leerlingen na een paar lessen wat er in mijn les allemaal kan: alles. Dus alle gekke, absurde en onmogelijke ideeën zijn welkom: ‘Mevrouw, mogen we ook met z’n 10en een scène maken?’, ‘Mevrouw, wilt u meedoen in onze scène?’
Welke ontdekkingen heb je gedaan door deel te nemen aan SAT?
De school gebruiken als materiaal met alle stomme aspecten ervan! Leerlingen zich actief laten uitspreken tegen alles wat ze stom vinden is superinteressant. Zo kwam ik erachter dat ze helemaal niet zo negatief zijn als gedacht! Door de veelheid te gebruiken ontstaan er ook supervette dingen!
Welk kunstwerk dat door een ander gemaakt is zou jij zelf gemaakt willen hebben? En waarom?
Ik vind de schilderijen van Edward Hopper altijd chill, omdat er zo’n eenzaamheid en kilte vanaf straalt. Zijn schilderijen vertellen een spannend verhaal en dat trekt me heel erg.
Hoe heeft de deelname aan SAT jou veranderd als kunstenaar of docent?
Ik blijf experimenteren en leerlingen aanzetten. Samen met leerlingen onderzoeken, ontdekken en verzinnen.
—
Houd de Mister Motley website in de gaten voor meer portretten van Secret Arts Teachers! De komende maanden komen ze allemaal aan bod.
Het project Secret Arts Teachers is een initiatief van het lectoraat Kunsteducatie van de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten. Van 12 tot en met 27 september 2026 is het werk te zien in Framer Framed, Amsterdam.