De queer kunst die een correctie op de canon vormt
Artist educator Patrick Verhoeven creëerde een queer beeldbank vol queer kunstwerken als antwoord op de grotendeels heteronormatieve, mannelijke, witte en cisgender canon.
…en dat moet zo blijven! Dat lukt ons niet meer zonder financiële steun van lezers en luisteraars. Nu ons voortbestaan na ruim 20 jaar op het spel staat vragen we je om hulp. In een kunstenveld waar voor schrijvende en reflecterende media (nog) geen structurele subsidie bestaat, wil Mister Motley* kunst en leven aan elkaar blijven knopen – voor iedereen. Het is er op of eronder – doe je ook mee?
Help Motley* gratis te houden voor iedereen!
*In 2023-2024 publiceerden we 312 nieuwe artikelen van 97 verschillende auteurs, van wie er 18 onder begeleiding debuteerden, bijna 100 podcastafleveringen, 17 langlopende samenwerkingen, een lessenreeks, zaalprogramma en online events. Het archief bevat meer dan 3.500 artikelen, interviews en podcasts, vrij toegankelijk.
Artist educator Patrick Verhoeven creëerde een queer beeldbank vol queer kunstwerken als antwoord op de grotendeels heteronormatieve, mannelijke, witte en cisgender canon.
Een gebouw in West-Afrikaanse architectuur met een Nederlands rieten dak waar kunstenaars kunnen samenkomen, exposeren en resideren, dat is het (nog) niet-bestaande werk van Brahim Tall. In aflevering #11 van Kan niet bestaat niet gaat Tall in gesprek met Lieneke Hulshof over de overeenkomsten in Senegalese architectuur en Nederlandse rieten daken. Tall vertelt over plekken waar hij zich graag begeeft, over zijn afkeer enerzijds en vatbaarheid anderzijds voor institutionele erkenning en het belang van een gemeenschap.
Het occultisme en artificiële intelligentie lijken tegenpolen van elkaar te zijn. AI is mechanisch, occultisme heeft een immateriële, spirituele grondslag. Deze tegenstelling wordt in de tentoonstelling Artificial Incantations in P-OST Arnhem speels en komisch uitgespeeld, tot hij ontploft en wordt opgeheven. Persis Bekkering bezocht Artificial Incantations met Katarina Petrović, een kunstenaar en onderzoeker die bruggen slaat tussen kunst en wetenschap. ‘In veel opzichten zijn computers de mens voorbijgestreefd, zegt Katarina. Het grote verschil is echter dat een computer niet weet wat ‘nu’ is.’
Deze week is Lise Sore te gast bij Kunst is Lang. Lise maakt tekeningen van diens naakte lichaam, die soms metersgroot bungelen in een ruimte, met grafiet op doorschijnende doek. Deze zwart-witte tekeningen zijn de directe vertaling van een foto, genomen op een moment dat Lise een heftige emotie doormaakt.
Op een regenachtige dinsdagochtend worden in Amsterdam-Oost de Stolpersteine gelegd voor de oudtante van Ko van ’t Hek, en die voor haar broer en haar ouders. De messing steentjes van tien bij tien centimeter zijn een project van kunstenaar Gunter Demnig, die vond dat het herdenken een steeds meer officiële, voorspelbare plechtigheid was geworden waar de betekenis uit dreigde te verdwijnen. ‘Er ligt een belangrijke vraag,’ schrijft Ko. ‘Hoe vertellen we het verhaal van de Holocaust? Hoe vertellen we het aan volgende generaties? Hoe vertellen we het zo dat zowel de kennis als het gevoel van verschrikking doorgegeven wordt?’
‘Het is altijd donker in mijn hoofd geweest’, zegt schrijver Ivana Kalaš. De duisternis is een reden voor vage gevoelens van herinnering, maar beschermt haar tegelijkertijd ook tegen traumatiserende gebeurtenissen uit haar verleden. Als je er niet visueel mee wordt geconfronteerd, is het soms veel gemakkelijker om ermee te leren leven. Maar het leidt ook tot een verwarrende vraag, namelijk: hoe produceert iemand zonder visuele verbeeldingskracht kunst? In haar essay onderzoekt Kalaš haar eigen afantasie en die van bekende schrijvers zoals Aldous Huxley en Isaac Asimov.
In Paul DD Smiths solotentoonstelling The Chiral Gate overlappen de natuur en de mens, land en water, de goddelijke en de aardse wereld. Zijn kleurrijke werken worden bevolkt door door dieren die aseksueel reproduceren of tweeslachtig zijn. Persis Bekkering bezocht The Chiral Gate met filosoof Patricia de Vries, die onder meer onderzoek deed naar speculatieve voorstellingen van artificiële baarmoeders.
‘De transformatie is compleet, zeg ik.
We zijn mens én dier geworden, antwoordt Patricia, slakmensen. De tegenstellingen zijn opgeheven.’
Deze week is Marenne Welten te gast bij Kunst is Lang. Voor haar schilderijen, tekeningen en collages grijpt Marenne terug op de situaties waarin grotere, maatschappelijke verhalen raken aan haar persoonlijke leven. Ze verbeeldde bijvoorbeeld in pasteus opgezette werken fictieve bewoners uit een voormalig ‘oudemannenhuis’ in Breda: de uitgerangeerde senioren die in een sobere opvang werden geplaatst, en in zijn jeugd een schrikbeeld vormden voor haar vroeg overleden vader.
Voor het project Dead Skin Cash van Salim Bayri en Ghita Skali kun je je eigen dode huid inleveren voor twintig euro per gram, dat de donateur cash krijgt uitbetaald. Persis Bekkering bezocht de tentoonstelling, die op allerlei manieren ongemak oproept, met host en kunstenaar Helena Sanders. ‘Dode huid is afkomstig van ons lichaam, maar is onderweg om te worden verworpen, bestemd voor het afvoerputje. Noch subject, noch object, confronteert het ons op onbewuste manier met onze sterfelijkheid.’
De wereld is steeds kleurlozer geworden. In de massaproductie van auto’s, meubels en kleding (zelfs baby- en kinderkleding) is een overmaat aan grijs te zien, maar dat is niet de oorzaak van een minder kleurrijke ervaring van de wereld. Het is de industrialisatie van de kleuren die onze kleurbeleving degradeert, schrijft Barbara Collé.
‘Ik kan heel slecht stoppen als ik met mijn werk bezig ben. Als ik niet schilder word ik ziek. Ik ga maar door. Alles wat ik doe integreer ik in mijn werk.’ Alex de Vries zocht schilder Hanneke Gommers op in haar atelier en sprak haar over de manier waarop ze kunsthistorische werken van een eigentijdse interpretatie voorziet.