Essay

De bal is rond – als voetbal en kunst elkaar ontmoeten

Voetballers brengen mensen tezamen met hun spel. Kunstenaars doen dat met hun kunst. Maar wat gebeurt er als deze twee werelden elkaar ontmoeten op een Gronings sportpark, net buiten de ring van de stad? Onbegrip? Competitie? Verbazing? Of juist een omarmen van elkaars tekortkomingen? Lachend? Lallend? Liefhebbend? Arthur van den Boogaard schreef een tekst voor Het resort dat Elen Braga, William Ludwig Lutgens en Karina Beumer uitnodigde om een werk te maken bij Voetbal Vereniging Korreweg (V.V.K.) in Groningen. 

Een luide Nee! die de chique bezoekers dwingt de blik binnenwaarts te wenden – over The Fortress van Dries Verhoeven en Rieke Vos

In de Venetiaanse Giardini draalden eerder deze maand talloze mensen rond met zo ongeveer alle privileges denkbaar. Ze laafden zich aan kunstwerken van over de hele wereld – en dat laatste is ook nog eens een bizar voorrecht. Die vijf-, zes- of zevenvinkers kregen in het Nederlandse paviljoen het werk van Dries Verhoeven en curator Rieke Vos voorgeschoteld. Een fort dat de donkerte die de wereld overspoelt onontkoombaar maakt. ‘Voor even verdwenen de plooien van Issey Miyake, de designertassen, verdween ons decorum, onze ankers, de smalltalk die alles altijd weet terug te dwingen naar een vorm van normaliteit. Zelfs een genocide.’

Subject in gebouw – over roofkunst, restitutie en de grote terugreis

‘Het voelt alsof ik door de antiekwinkel loop van iemands schimmige achterneef die alles heeft ingedeeld in categorieën als meisjesobjecten en jongensobjecten, kanoverzamelingen en totempalen.’ Er is een golf van tentoonstellingen die roofkunst en restitutie als onderwerp nemen. ‘Maar niet alle etnografische musea, waaronder die in Nederland, nemen deel aan dat gesprek,’ schrijft Pelumi Adejumo. In haar essay rijgt ze het werk van Miles Greenberg aan de mythe van de moddervis, de tentoonstelling Back to Benin in Museum de Fundatie en Tijd voor Papoea in het Wereldmuseum in Leiden. 

Wat blijft er over van een leven, en hoe lees je dat terug in dingen? – over archeologie, kunst en rouw

Lange tijd vormde kunst een toevluchtsoord voor Susan Kooi, tot het zich van haar meest kille kant liet zien. Doordat plannen stukliepen en aanvragen werden afgewezen, merkte ze hoe kwetsbaar de positie van kunstenaars is. Kooi maakte een grootse omwenteling door te kiezen voor een master archeologie én trof een ondergrondse ruimte onder haar woning aan die ze omdoopte tot tentoonstellingsruimte. ‘In archeologie verdwijnen individuen naar de achtergrond. In de lange tijdspannen waar het vak zich mee bezighoudt, vervagen namen en personen en gaat het meer om cultuur als geheel.’

De staat ziet alles, maar geeft niets terug – over States of Violence in POST Nijmegen

Josephine Broekhuizen bezocht States of Violence in POST Nijmegen, een tentoonstelling die laat zien hoe de systemen die geweld zouden moeten begrenzen – democratie, rechtspraak, media, archieven, politie – zelf beginnen te rafelen. ‘Ik vraag me direct af: als juist deze structuren kwetsbaar worden, hoe weet ik dan nog wat waar is? En wanneer word ik ongemerkt onderdeel van dat geweld?’

Een orgasme in de vorm van een spook – over queerness en gentrificatie

In het oude centrum van Amsterdam zijn vanwege de Warmoes Biënnale nog tot 3 mei op onverwachte plekken kunstwerken te vinden. Zo heeft Joakim Derlow de FEBO op de Oudezijds Voorburgwal tot zijn domein gemaakt en heeft daar een aantal personages doen opgaan in de architectuur van de snackbar. Buhlebezwe Siwani legt in Museum Ons’ Lieve Heer op Solder verbindingen tussen sekswerk en het katholicisme. Maurits de Bruijn werd door SLAA (Stichting Literaire Activiteiten Amsterdam) gevraagd te reflecteren op het werk dat Agatha Zwierzynska maakte in HOT or NOT bar. Een sportbar waar voorheen een inclusieve queer bar huisde. ‘Seks vormt een geloof, het is niet onecht of oneigenlijk, maar laten we zeggen dat de echte, de eigenlijke eigenschappen er niet zozeer toe doen. Het gaat om wat eraan is voorafgegaan, precies zoals ook een spook de verdamping van een daadwerkelijk persoon is, zijn zowel spook als seks het residu van een eerdere gebeurtenis.’

Lichamen met pijn en andere gebreken doen iets met de ruimte

Een lichaam met pijn kan de westerse scheiding van lichaam en geest niet langer in stand houden, schrijft Mira Thompson. Iemand met pijn wordt genoodzaakt het lichaam en de geest te doen samensmelten, wat handicaps-activisten ertoe aanzette de dichterlijke samenvoeging “bodymind” te munten. De aanwezigheid van pijn oefent een kracht uit op hoe kunst wordt vormgegeven en waargenomen. Een subtiele kracht die de kunstbeleving richting geeft. Dit is Mira’s nieuwste bijdrage aan haar reeks Land zonder grenzen, waarin ze onderzoekt hoe handicaps en kunst verbinding met elkaar kunnen krijgen.

Put everything into your work, but don’t give all of yourself to everyone – on the practice of Bodil Ouédraogo

“Put everything into your work, but don’t give all of yourself to everyone.” These words of Bodil Ouédraogo form a manifesto for a generation forging its way through the demands of an attention economy that calls for total transparency, immediate legibility, and spectacular revelations—writes her sister Rita Ouédraogo. “Her refusal resonates with Glissant’s argument for opacity: the insistence that we must preserve aspects of identity and culture that resist reduction to Western models of transparency and understanding.” This essay was written in convergence with the exhibition Crossing Threads, previously shown in gelijk is ongelijk, a project space on the former island of Marken.

Geef alles in je werk, maar geef niet alles aan iedereen – over het werk van Bodil Ouédraogo

“Geef alles in je werk, maar geef niet alles aan iedereen.” De woorden van Bodil Ouédraogo vormen een manifest voor een generatie die zich een weg baant door de aandachtseconomie die totale transparantie, onmiddellijke leesbaarheid en spectaculaire onthullingen eist – schrijft haar zus Rita Ouédraogo. ‘Haar weigering sluit aan bij Glissants pleidooi voor ondoorzichtigheid die benadrukt dat we aspecten van identiteit en cultuur moeten behouden die zich verzetten tegen reductie tot westerse modellen van transparantie en begrip.’ Dit essay werd geschreven naar aanleiding van de tentoonstelling Crossing Threads, eerder te zien in gelijk is ongelijk, een projectruimte voor hedendaagse kunst op het voormalige eiland Marken.

Een glorieus soort krimpen van Miriam Reeders

Eind 2023 kreeg Miriam Reeders de diagnose longkanker. In haar werk onderzoekt ze hoe je een betekenisvol leven kunt leiden als je ongeneeslijk ziek bent. Miriam maakt tekeningen waarin het grote het kleine ontmoet en het existentiële gevaarlijk dichtbij het alledaagse komt. Haar werk is nu gebundeld in het boek Een glorieus soort krimpen, voorzien van een tekst van Eva Meijer. Een voorpublicatie. 

De dingen zelf – over de objecten van Mik Bakker

‘Natuurlijk ben ik ook geïnteresseerd in de geschiedenis en de culturele context van dat materiaal. Als ik iets zie wat bruikbaar is, ga ik het bestuderen. Dan wil ik er alles van weten. Hoe oud iets is, waar en hoe het gemaakt is, welke spijkers er nog in het hout zitten, het vakmanschap van de metaalbewerker, de geschiedenis van een fabriek, dat soort zaken. Maar die verhalen zijn voor mij uiteindelijk niet leidend. Het gaat mij erom: kijk naar dat ding!’ Gerrit Willems ging op atelierbezoek bij Mik Bakker en schreef een essay over deze categorie beeldende kunst: ‘De betekenis ligt in het zichtbare, niet in het onzichtbare, in het zintuiglijke, niet in het verstandelijke. Het doet je iets.’

De tuin van Groningen

In de tiendelige serie Grond voor kunst, waarin we inzoomen op de interactie tussen hedendaagse beeldende kunst en het Groningse landschap, publiceren we vandaag Susanne Luurs reflectie op het onderzoek voor haar kunstwerk Wierdetuin. Susanne groeide op in Groningen. Op uitnodiging van Sense of Place deed ze artistiek onderzoek naar het Damsterdiep, een oud kanaal van Delfzijl naar de stad Groningen. Door zich letterlijk door het landschap te bewegen – kajakkend, zwemmend, wandelend – werd ze er onderdeel van en kon ze komen tot een kunstwerk dat ook voor het landschap betekenis draagt.

Met de zon schrijven

‘Onder de oppervlakte roert zich iets. Het kolkt, suist en heeft een uitweg gevonden.’ Dat is Sound of Falling. Laure van den Hout zag de film en schreef een essay over de associatieve wijze waarop motieven samenkomen: palingen, graan, ‘warm’, stenen, vliegen, handen, de rivier. Het brengt het werk Still Water (The River Thames for Example) van Roni Horn in gedachten, waar voetnoten in het beeld een stream-of-conciousness van over elkaar buitelende gedachten oproepen.

Er moet eerst een beetje gesnuffeld worden – over What’s Left Speaks

Vanavond opent bij Das Leben am Haverkamp in Den Haag de tentoonstelling What’s Left Speaks van Gaia D’Arrigo, Felix Bell en Nuno Lobo. Wietske Flederus sprak met de kunstenaars en schreef een essay naar aanleiding van de kennismaking die ze had met de wereld die Lobo, Bell en D’Arrigo gecreëerd hebben. ‘Dystopische scenario’s hebben iets weg van de spanning van enge films. Je durft niet te kijken maar wilt ook niks missen.’ 

Hekserij in tijden van opkomend fascisme

De maatschappelijke hang naar hekserij is terug van (nooit) weggeweest. Vanaf de middeleeuwen werden (voornamelijk) vrouwen beschuldigd van tovenarij, seksuele losbandigheid en duivelsaanbidding. Deze angst leidde tot tienduizenden martelingen en executies in Europa en Noord-Amerika. Dit doet Ivana Kalas de vraag stellen: als vrouwen die van hekserij beschuldigd waren zo’n vreselijk lot wachtte, waarom durven we onszelf nu dan de identiteit van heks aan te meten?

Advertenties

Ook adverteren op mistermotley.nl? Stuur dan een mail naar advertenties@mistermotley.nl

Nieuwe artikelen laden...

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

* verplicht