Essay

Verschillende religies ontmoeten elkaar rondom één steen – over Blessed van Mischa Doorenweerd

Een baken van gelijkwaardigheid en respect tussen verschillende religies. Met dat verzoek klopte Abt Isaac van Trappistenklooster Van Koningshoeven aan bij kunstenaar Mischa Doorenweerd. De kern van dit uitzonderlijke, interreligieuze sculptuur is een steen waarmee Mischa over de wereld reisde om deze te laten zegenen door mensen van verschillende religies en overtuigingen. Gerda van de Glind was aanwezig bij de opening en is dankbaar voor deze plek, waar mensen elkaar kunnen ontmoeten, ongeacht (geloofs)overtuiging. ‘Waar we kunnen samenkomen in alle seizoenen. Waar we even losgezongen kunnen worden van onze dagelijkse sores en elkaar kunnen ontmoeten. Een gezegende steen als stille getuige.’

Miljarden vleeszakken die denken dat ze orde hebben uitgevonden, terwijl hun oncontroleerbare ingewanden een heel ander verhaal vertellen

In de eerste plaats zijn we vleeszakken. Woorden zijn uitgehold, hebben hun waarde verloren. Performancekunstenaar Diane Mahín richt zich op de wijzen waarop ons lichaam zichzelf verraadt: kwijl, borrelende darmen, een zucht, een schreeuw. In het essay dat ze voor Mister Motley schreef noemt ze het ‘expulsies van wat er binnen in de lichamen gebeurt’ die de hoofdrol spelen in haar horrorachtige performances GUT, GRUNT en GASP. ‘Ik zoek niet naar afstompende hoop om in te schuilen, maar naar een manier om in de verdoemenis te bewegen.’

Bestaat het leven uit het reproduceren van rollen die door de maatschappij zijn opgelegd? – over You’re a Lucky Fellow Mr. Smith van Kamau Ng’ang’a

In hoeverre bestaat het leven uit het reproduceren van rollen en rolpatronen die door de maatschappij zijn opgelegd? Wie bepaalt welke rollen er zijn? Wat is de werking van macht? Hoe kan ze beteugeld worden? Deze veelomvattende, urgente vragen legt Kamau Ng’ang’a aan zijn publiek voor in Kunstenlab te Deventer met zijn tentoonstelling You’re a Lucky Fellow Mr. Smith. In dit essay reflecteert Linde Keja op de antropologische reikwijdte van dit werk. 

Plat – over het werk van Chris Rijk

‘Niemand kan om de piemel bovenaan de vaas hiernaast heen. De stijve obelisk oogt in eerste instantie heel krachtig, maar al vrij snel wordt het statussymbool in de weg gezeten door de zeer kwetsbaar ogende, bungelende piemeltjes verder onderaan de vaas. En wordt men eraan herinnerd dat alles wat omhoog gaat, ook weer naar beneden zal komen.’ Mady Beversluis schrijft over het werk van Chris Rijk en zoomt daarbij in op de vraag of erotisch werk altijd als oppervlakkig zal worden gezien. Daarbij bespiegelt hen ook op de wijze waarop keramisch werk wordt bezien én de blik waaraan queer iconografie wordt onderworpen.

Queer oud worden: de Femminielli van Napels

De ingedutte oude vrouw, de liefdevolle grootouder die leeft voor zijn kleinkinderen, het gelukkig maar seksloze ANWB-koppel. Als het op oudere rolmodellen en archetypes aankomt, dan mist Jan Hoek een rijk, sexy, queer aanbod. In deze serie gaat hij op zoek naar de mensen die hij later zou kunnen worden. Hij doet dat in een reeks visuele essays, waarin hij tekent, zoekt en hardop twijfelt. In dit tweede essay is Jan in Napels, waar hij in aanraking komt met de Femminielli.

~ Dit essay is het beste te lezen en te bewonderen op een groot scherm en komt minder goed uit de verf op een telefoon ~

Spiegelbeelden, weefgetouwen en Plato’s allegorie van de grot

Lieke Smits onderzoekt in dit essay verschillende draden: spiegelingen, schaduwen, weefwerk, de mogelijkheid om je eigen verhaal te schrijven. Aan de hand van een gedicht van Alfred Tennyson getiteld The Lady of Shalott verkent Lieke wat gezien kan worden als de werkelijkheid en wie verantwoordelijkheid draagt voor hoe we deze zien. ‘Naast middeleeuwse verhalen over ridders en liefdesverdriet, klinken er ook klassieke tradities door in Tennysons gedicht. De opgesloten jonkvrouw die enkel schaduwen van de wereld ziet doet direct denken aan Plato’s allegorie van de grot, waarmee Socrates in De staat uitlegt dat de zintuiglijke wereld slechts een onvolmaakte kopie is van de eeuwige Ideeënwereld’, maar, vervolgt ze ‘De Lady of Shalott is echter meer dan een passieve toeschouwer van schaduwen. Met haar weefgetouw creëert ze ook beelden.’

Land zonder grenzen: Haperingen als bron voor verbeeldingskracht

Lichamelijke tekortkomingen omkeren en naar hun hand te zetten, getuigen van hun onmogelijke werkelijkheid. Dat doen de kunstenaars die Mira Thompson voor Mister Motley voor het voetlicht bracht binnen haar reeks Land zonder grenzen. Vandaag sluit ze de serie af met een essay waarin ze Karin Spaink, JJJJJerome Ellis, Lizzy Rose en Melvin Moti uitlicht en misschien ook wel bedankt. ‘Zij laten op eigen wijze zien dat het lichaam meer is dan een fysieke entiteit. Wanneer onbekommerd functioneren geen automatische vanzelfsprekendheid is, openen zich luikjes die door ervaring en gebrek ingegeven zijn.’

Prehistorische grotschilderingen laten ontsnappen, tijdreizen en voortleven

Na een legendarische ontdekking werd de grot van Lascaux in de Dordogne, met schilderingen van tussen de 10.000 en 20.000 jaar oud, in 1948 opengesteld voor publiek. In de vijftien jaar die daarop volgden hebben zo’n miljoen mensen de schilderingen van stieren, bizons, herten en andere dieren kunnen zien. Omdat de vele bezoeken bacteriën en schimmels met zich meebrachten die de schilderingen bedreigden, moest Lascaux in 1963 sluiten voor het grote publiek. Daarmee brak de tijd van replica’s aan. Lieke Smits trapt onze nieuwe serie ‘De kaart en het gebied’ af met een essay over prehistorische kunst en reproducties, wat het betekent om te speculeren over een tijd waarop we van alles kunnen projecteren.

Naoorlogse hoop in het gezicht op een kinderpostzegel

In 1947 was de Hongaars-Nederlandse fotografe Eva Besnyö verantwoordelijk voor het maken van de kinderpostzegels. In het resultaat kon het Nederlandse publiek zijn eigen familie terugzien, de nieuwe generatie die de oorlog niet had meegemaakt en het land zou helpen opbouwen. ‘Er schuilt een stille hoop in deze portretten, een fragiel uitzicht dat zich in de eerste plaats wil bekommeren om de zorg voor deze kinderen – de rest komt misschien later wel.’ Nina Lissone duidt deze intieme portretten en plaatst ze in het oeuvre van een Joodse fotografe die zich in het begin van haar loopbaan juist had verbonden aan de Nieuwe Zakelijkheid, waarin de mensfiguur slechts als schaduw of een object fungeerde. Morgen opent in Fotomuseum Den Haag de grootse overzichtstentoonstelling Eva Besnyö – De bevrijde camera.

De rivier als leraar – wij zullen alleen proberen te behouden wat we liefhebben

Belichaamd leren is kennis door te ervaren. Door het verschil te voelen tussen droge klei en natte slib. Door de geur en smaak van zeekraal te beleven. Of door te zien hoe de aalscholver zijn vleugels spreidt in de zon. Het is precies dat leren en die kennis die Susanne Luurs probeert te stimuleren in samenwerking met Debora Westra. Samen vormen ze het duo ZOLT. In de serie Grond voor Kunst schrijft Susanne over de taal waarmee mensen water en bodem kunnen lezen, luisteren naar het landschap en de poging minder te beheersen.

Ik zie bijna nooit iemand die ik later zou kunnen zijn – hoe word je als queer man op een leuke manier oud?

De ingedutte oude vrouw, de liefdevolle grootouder die leeft voor zijn kleinkinderen, het gelukkig maar seksloze ANWB-koppel. Als het op oudere rolmodellen en archetypes aankomt, dan mist Jan Hoek een rijk, sexy, queer aanbod. In deze serie gaat hij op zoek naar de mensen die hij later zou kunnen worden. Hij doet dat in een reeks visuele essays, waarin hij tekent, zoekt en hardop twijfelt.

Kunst onttrekt zich tot in het diepst van haar kern aan ontleding, uitleg en analyse

Kunst leren doorgronden lukt nooit helemaal, weet kunstjournalist en schrijver Lucette ter Borg. ‘Kunst evolueert onder je blik. Objectiviteit in de kunst en de kunstkritiek bestaat dus ook niet. Elke kritiek is een subjectieve uiting. Sommige critici slagen er beter in dan anderen om hun persoonlijk oordeel te onderbouwen – maar daar blijft het bij.’ In dit essay, dat een vervolg is op haar onderzoek naar ouderdom in de kunst, legt ze de ontwikkeling van kunstkritiek onder de loep. Zowel haar smaak als de wijze waarop kunstjournalistiek wordt bedreven, zijn grondig herzien.

Kunst doen (in de Flixbus) – een nomadische verbeelding

Aan de hand van een aantal Flixbusreizen en de daarmee gepaarde verveling en ongemak, betoogt Pum van de Koppel dat kunst niet een ding maar een werkwoord is. Het is iets wat we doen. Hij reist naar Londen, Berlijn en Wenen voor een tentoonstelling, een luistersessie en de vriendschap. Middels dit reisverslag probeert hij kunst te herformuleren als iets dat beweeglijk is, een doorgeefspel dat ontsnapt aan de vaste vorm van het kunstobject en een andere verbeelding van het dagelijks leven verschaft. Het oeuvre van Yoko Ono fungeert als leidraad en toetssteen in Pums zoektocht.

Wat zegt het veenmos? Een speculatief essay over De Onlanden, ter ere van Into Nature

Dit jaar vindt de buitententoonstelling Into Nature plaats in het moerasgebied De Onlanden, op de grens van Groningen en Drenthe. Deze editie, getiteld Haunted by Waters, vertrekt vanuit de vraag hoe we ons vanuit het begrip wederkerigheid opnieuw tot het moeras kunnen verhouden, juist met het oog op een toekomst waarin steeds meer land aan het water zal worden ‘teruggegeven’. Deze vraag vormt het vertrekpunt voor dit speculatieve essay, waarin een veenmos uit De Onlanden de verteller is.

Advertenties

Ook adverteren op mistermotley.nl? Stuur dan een mail naar advertenties@mistermotley.nl

Nieuwe artikelen laden...

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

* verplicht