Column

Wederkerige verlichting – over Michael Borremans’ De Maagd

Werken in de openbare ruimte trekken veelal de aandacht met hun imposante schaal. Zoniet ‘De Maagd’ van Michaël Borremans, dat klein en fijnzinnig op de zijkant van een Gentse betonnen constructie prijkt. Laure van den Hout wordt in die stad getroffen door de uitzonderlijke benaderbaarheid van het werk. ‘De Maagd kijkt, en misschien dat wanneer passanten hun ogen naar haar opslaan, er in die ontmoeting iets transcendents ontstaat, een wederkerige verlichting.’

Een vlecht met drie strengen – over kosmos, aarde en voorouders in het werk van Danielle Lemaire

Noa Zuidervaart pluist Danielle Lemaire’s werk uit ware het een vlecht. ‘Danielle ziet haren als geleiders, als ‘spirituele antennes’ die ons afstemmen op wat zich onder of achter de zichtbare werkelijkheid bevindt. In haar tekeningen zijn figuren vaak herkenbaar aan hun haardracht. Hoe het haar valt, wordt samengebonden, het gezicht verhult of wild langs het lichaam golft: het onthult een innerlijke wereld die we doorgaans via de blik of het gelaat proberen te doorgronden. Dat juist het haar die rol vervult, is geen toeval. Over de hele wereld, in tal van culturen, wordt er een bijzondere oerkracht aan toegeschreven. Haar draagt energie, belichaamt levenskracht en verbindt ons met de wereld om ons heen.’

Herinneren als voorbereiding op wat nog niet is gebeurd – over The Nature of Remembering

Samuel Baidoo verbindt in hun Plum Road Tea Dream gaming en trauma op wonderlijke wijze. Hen creëerde een game én voorstelling. Wie gaming associeert met escapisme en afzondering, stuit dankzij Plum Road Tea Dream op onverwachte lagen, waarin discriminatie en queerness een onvergetelijke vorm van troost vinden. Mister Motley vroeg Samuel te reflecteren op herinneren, naar aanleiding van de tentoonstelling The Nature of Remembering in W139, waar Plum Road Tea Dream onderdeel van is.

We moeten ons door woonkamers zien te wurmen waar geen van ons ongeschonden uit ontsnapt

Het aantal scheidingen en singles neemt toe, het geboortecijfer daalt. Het kerngezin vormt allang niet meer de droom. Binnen een paar dagen tijd zag Maurits de Bruijn twee werken die licht schijnen op andere samenlevingsvormen waarbinnen zorg en humor vrijelijk rondzingen, Family van Louis Janssens en A Family of None van Pip Greenaway. ‘We moeten ons zien te wurmen door woonkamers waar geen van ons ongeschonden uit ontsnapt, zoveel is duidelijk. Of je nu queer bent of niet, jong of oud, opgroeien is pijn lijden, en die pijn wordt niet in de laatste plaats toebedeeld door onze gezinsleden.’

Ondanks en dankzij de liefde – over Love-22-love van Jeroen Kooijmans

De documentaire Love-22-love van Jeroen Kooijmans laat zich lastig samenvatten. Privébeelden worden doorspekt met fragmenten uit Kooijmans’ videowerken. We zien de vlucht die zijn carrière na zijn afstuderen aan de Gerrit Rietveld Academie maakt, aanschouwen hoe zijn mentale problemen toenemen eb hoe zijn vrouw Elsbeth Diederix al even succesvol wordt én we zien de Twin Towers instorten terwijl Kooijmans in de stad is vanwege een residentie bij PS1 MoMa. Love-22-love lijkt logboek, retrospectief, liefdesverhaal en zelfportret van een psychose ineen. Juist omdat Kooijmans zowel maker als subject van deze documentaire is, krijgt het resultaat iets allesomvattends en onvergetelijks.

Hoe we omgaan met de enormiteit van de dag – over Peter Hujar’s Day

De dag doorkomen. Opstaan, aankleden, koffie zetten, naar de eerste afspraak toe. De film Peter Hujar’s Day zit vol met basale, alledaagse overwegingen. De mate van zorg die de fotograaf voor al die details droeg, legt bloot hoe Hujar dacht, en hoe hij tot zijn kunst kwam, schrijft Laure van den Hout. En daarin schuilt ook de kracht van zijn meest iconische foto’s. Peter Hujar’s Day  is vanaf vandaag te zien in de Nederlandse bioscopen.

Motley’s DIY: Chaya Adelaars’ How to enlarge a bench

In mei dit jaar verlengde kunstenaar Chaya Adelaars stiekem een bankje op het Amsterdamse Museumplein. Deze zijn met hun 1,20 meter een vorm van hostile architecture. Hoewel het op het oog niet snel opvalt zijn deze bankjes namelijk te kort om op te liggen, een manier van de gemeente om dakloze mensen te weren. Mister Motley vroeg Chaya Adelaars of ze een DIY-versie kon maken van haar hartverwarmende interventie: vandaag lees je hoe je stap voor stap met huis-, tuin- en keukenmaterialen zelf een verlengstuk maakt voor korte bankjes in de openbare ruimte.

Daarna nog een keer opnieuw beginnen – over A. Beginning in Beautiful Distress

‘Niemand in deze tentoonstelling begint opnieuw omdat het verleden is uitgewist. Het nieuwe ontstaat juist uit wat eraan voorafging. Ik denk aan het pad van klaverzaadjes van Ourø dat als een smalle lijn door de tentoonstelling loopt. In de aarde liggen de zaden klaar om te ontkiemen. Een einde laat vaak een vruchtbare bodem achter waarin iets nieuws kan groeien.’ Susan Kooi bezocht de opening van de tentoonstelling A. Beginning in Beautiful Distress. In A. Beginning verbeelden niet alleen de kunstenaars vormen van opnieuw beginnen, ook de kunstruimte zelf vond na het wegvallen van structurele financiering voorlopig een manier om haar activiteiten voort te zetten.

Wat de katholieke kerk me is verschuldigd – over Godsworth van Jesse Darling

‘Een van de talloze gebaren die Godsworth herbergt, deed me beven. Sec gezien is het een blauw zeil, zoals zoveel van de aanwezige spullen afkomstig uit de bouwwereld, maar Jesse wist het zo te arrangeren dat de toeschouwer een mantel ziet.’ Maurits de Bruijn bezocht de solotentoonstelling van Jesse Darling in de Oude Kerk en werd geraakt door hoe Darling met materialen uit de marge een nieuw thuis weet te scheppen.

Noem mijn naam – Barbara Visser, Elsa von Freytag-Loringhoven en Lena Dunham

Lena van Tijen werpt de lens op vrouwelijke kunstenaars en hoe zij bezien worden. Aan de hand van Barbara Vissers tentoonstelling Superposition – In Search of the Elusive Elsa von Freytag-Loringhoven in het Kunstmuseum en Lena Dunhams recent verschenen memoires Famesick vraagt zij zich af: wat is erger, een naam die uitgroeit tot iets dat je ontglipt, of een naam die nooit echt gehoord wordt – als die twee überhaupt tegen elkaar af te zetten zijn?

De groene nachten van Salman Toor

Joost Jungsik Vormeer is al lange tijd gefascineerd door de doeken van Salman Toor: ‘Ik heb het gevoel dat ik in zijn schilderijen wil wonen.’ Toor portretteert op een intieme manier het leven van Zuid-Aziatische queer mannen. Nu er twee van Toors doeken in het Stedelijk Museum Amsterdam te zien zijn, staat Joost voor het eerst oog in oog met de schilderijen.

Het kind dat zich niet in een binaire wereld laat dwingen – over trying not to know … van Sharan Bala

Onze cultuur trekt strikte grenzen rond de hokjes ‘man’ en ‘vrouw’ en laat vrijwel geen ruimte voor de mensen die zich aan deze tweedeling onttrekken. Dat toont het werk trying not to know … van Sharan Bala aan. Hen biedt totale openheid van zaken door hun medische dossier tentoon te stellen. Honderdzestig pagina’s tekst, over een kind dat in principe gezond is, maar toch is gemedicaliseerd, omdat hun lichaam niet is te reduceren tot onze binaire denkbeelden. Maurits de Bruijn ziet hoe Bala met dit gebaar het zogenaamde probleem terugkaatst naar de toeschouwer, naar de medici die hen in hun spreekkamer zagen, naar de maatschappij. ‘Het werk zegt: dit zijn jullie bedenksels, dit is jullie probleem, niet dat van mij.’

Stoppen met roken – over Boy Smoking van Lucian Freud

Als Lena van Tijen de personages van films of series ziet roken, wakkert dat een sluimerende behoefte aan. Boy Smoking van Lucian Freud, nu te zien in het Kunstmuseum Den Haag als onderdeel van London Calling, heeft een heel andere uitwerking op haar. ‘Geliefden die een sigaret delen klinkt welllicht romantisch, maar benadrukt juist wat hen van elkaar scheidt. Waar liefde nabijheid vraagt, heft roken die juist op.’

Voordat we cultuur werden waren we natuur – over We Once Were One van Femmy Otten

We Once Were One (2022) van Femmy Otten deed Maurits de Bruijn eerder denken aan het inluiden van een nieuw tijdperk. Een waarin vrouwen ruimte innemen. Maar wanneer hij het werk tegenkomt bij Metamorfosen in het Rijksmuseum Amsterdam trekt hij een andere conclusie. ‘Wat me inmiddels treft aan de titel is dat ze op het hout slaat. Wij mensen en het hout waren ooit één. Voordat we cultuur werden waren we natuur. Zo bezien verwijst deze sculptuur niet naar een nieuwe machtsorde, maar verwerpt ze het idee dat er überhaupt sprake is van een hiërarchie.’

Hoe een grote berg snoepjes gestalte gaf aan een onzichtbare ziekte

Maurits de Bruijn las de roman Nova Scotia House waarin de vroege jaren van de hiv/aids-crisis gestalte krijgen én hij een onvergetelijke verwijzing ontdekte naar “Untitled” (Portrait of Ross in L.A.) van Félix González-Torres. ‘Dit werk is niet onbegrijpelijk of hermetisch, maar vlamt, is activistisch, was broodnodig in een tijd waarin mensen die hiv-positief waren niet de zorg of aandacht kregen die ze verdienden. Zeker niet in de VS. Die slinkende berg was een wanhoopskreet. De snoepjes schreeuwden: we sterven, we verdwijnen, als niemand voor ons zorgt.’

Advertenties

Ook adverteren op mistermotley.nl? Stuur dan een mail naar advertenties@mistermotley.nl

Nieuwe artikelen laden...
1 2 … 8 9

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

* verplicht